กระท้อน ลูกท้อน ผิวผลมีขนแบบกำมะหยี่ เม็ดกระท้อนมีปุยเหมือนปุยฝ้าย

กระท้อน ลูกท้อน ผิวผลมีขนแบบกำมะหยี่ เม็ดกระท้อนมีปุยเหมือนปุยฝ้าย

ชื่ออื่นๆ : ลูกท้อน 

ต้นกำเนิด : อินโดจีนและมาเลเซียตะวันตก

ชื่อสามัญ : Santol

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Sandoricum koetjape Burm.f. Mer.

ชื่อวงศ์ : MELIACEAE

ชื่อภาษาอังกฤษ : Santol

กระท้อน ลูกท้อน ผิวผลมีขนแบบกำมะหยี่ เม็ดกระท้อนมีปุยเหมือนปุยฝ้าย
ลูกกะท้อน

ลักษณะของกระท้อน ลูกท้อน

กะท้อน เป็นไม้ยืนต้น เป็นไม้ผลเขตร้อนสูงประมาณ 15 – 30 เมตร เปลือกต้นสีเทามี ใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ การเกาะติดของใบบนกิ่งแบบเรียงสลับ ใบย่อยรูปรีแกมไข่จนถึงขอบขนาน ขนาดประมาณ กว้าง 6 – 15 ซม. ยาว 8 – 20 ซม. เมื่อใบแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีส้มแดงดอกออกเป็นช่อ ที่ซอกใบบริเวณปลายกิ่ง ดอกย่อยจำนวนมาก กลีบดอกสีเหลืองนวล ผล ผลอ่อนสีเขียวมีน้ำยางสีขาว เมื่อผลแก่เปลือกผลจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองและมีน้ำยางลด น้อยลง รูปกลมแป้น ผิวมีขนแบบกำมะหยี่อ่อนนุ่ม ขนาดประมาณ 5.00 – 15.00 เชนติเมตร เมล็ดรูปรี มีปลอกเหนียวห่อหุ้ม มี 2 – 8 เมล็ด ภายในผลจะมีเมล็ด 3-5 เมล็ด และมีปุยสีขาวหุ้มอยู่ ซึ่งลักษณะ ของปุยและรสชาติจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละพันธุ์ พันธุ์ปุยฝ้าย (ปุยฝ้ายแท้) เป็นกระท้อนพันธุ์พื้นเมืองของ ต.ตะลุง เป็นที่นิยมบริโภคมากที่สุด ด้วยที่กระท้อนผลกระท้อนมีรสหวาน มีเปลือกที่นิ่ม และเม็ดกระท้อนมีปุย เหมือนปุยฝ้ายจึงเป็นกระท้อนที่จำหน่ายได้สูงสุด ลักษณะผลกระท้อนพันธุ์ปุยฝ้าย : ขนาดของผลมีตั้งแต่เล็กไปถึงใหญ่ สีเหลืองนวลสวย ผลกลมแป้น เม็ดกระท้อนจะมีปุยมากกว่าสายพันธุ์อื่น ปุยกระท้อนเมื่อทานไปแล้วจะเหมือนว่า ปุยกระท้อนละลายในปาก ชาวสวนกระท้อนนิยมเรียกว่าปุยฝ้ายแท้ พันธุ์อีล่า (ปุยฝ้ายเกษตร) เป็นกระท้อนพันธุ์พื้นเมือง จ.ปราจีนบุรี ซึ่งชาวบ้าน ต.ตะลุง ได้รับแจกสายพันธุ์มาจากกระทรวงเกษตร เล่ากันว่าชาวปราจีนบุรี เรียกกระท้อนพันธุ์นี้ว่าปุยฝ้ายเหมือนกัน แต่แตกต่างกันที่รสชาติที่กระท้อนอีล่าเมื่อยังไม่แก่จัดจะมีรสอมเปรี้ยว และผลกระท้อนจะมีขนาดใหญ่มากบางผลน้ำหนักถึง 0.9 กิโลกรัม ลักษณะผลกระท้อนพันธุ์อีล่า : ขนาดของผลมีขนาดใหญ่ ผิวจะไม่เรียบ สีโทนเหลืองสด ผลคล้ายเป็นจุก รสอมเปรี้ยวเมื่อยังไม่แก่จัด หากผลแก่รสชาติจะหวานมีปุยเหมือนปุยฝ้ายกระท้อนพันธุ์อีล่า มักจะสุกช้ากว่ากระท้อนทุกพันธุ์ พันธุ์ทับทิม เป็นกระท้อนพันธุ์เมืองดั้งเดิม ของ ต.ตะลุง แต่ไม่มีคนรู้จักมากนัก เนื่องจากมีชาวสวนที่ปลูกกระท้อนพันธุ์ทับทิมไม่มาก แต่ด้วยรสชาติที่มีรสหวาน ทำให้เป็นที่ถูกใจคนที่เคยชิมกระท้อนพันธุ์ทับทิม ลักษณะผลกระท้อนพันธุ์ทับทิม : ลักษณะผลกลม มีขนาดไม่ใหญ่มาก สีเหลืองนวล ผิวกระท้อนเรียบเนียนสวย เปลือกนิ่ม ผลกลม พันธุ์นิ่มนวล เป็นกระท้อนที่มีลักษณะ เปลือกบาง เนื้อหนานิ่ม ไม่กระด้าง ปุยหุ้มเมล็ดหนาฟู รสหวานจัดเป็นสายพันธุ์ที่นิยมบริโภคกันมาก ลักษณะผลกระท้อนพันธุ์นิ่มนวล : ทรงผลกลมแป้น มีขั้วสั้น ผิวเปลือกเรียบมีสีเหลืองอมน้ำตาล เปลือกบาง ขนาดผล 300 – 600 กรัมต่อผล ผลกลม

กระท้อน ลูกท้อน ผิวผลมีขนแบบกำมะหยี่ เม็ดกระท้อนมีปุยเหมือนปุยฝ้าย
ต้นกระท้อน

การขยายพันธุ์ของกระท้อน ลูกท้อน

ใช้เมล็ด/การทาบกิ่งกระท้อน แบบยกตุ้มทาบเป็นวิธีการขยายพันธ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด

การติดตากระท้อน เป็นวิธีการขยายพันธุ์กระท้อนอีกวิธีหนึ่ง ที่นิยมทำกันมากในปัจจุบัน เนื่องจากทำได้ง่าย สะดวกในการปฏิบัติงานและไม่เปลืองกิ่งพันธุ์ดี

ธาตุอาหารหลักที่กระท้อน ลูกท้อน ต้องการ

ประโยชน์ของกระท้อน ลูกท้อน

ผลใช้แปรรูป และรับประทานสด

กระท้อน เป็นผลไม้มีสารแอนติออกซิแดนท์สูง ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันการเกิดมะเร็ง บำรุงโลหิต แก้ลมจุกเสียด เนื้อกระท้อนอุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต เส้นใย โปรตีน แคลเซียม เหล็ก ไนอะซิน วิตามินเอ วิตามินบี 1 และวิตามินซี ใบ ผสมน้ำต้มอาบขับเหงื่อ แก้ไข้ รักษาโรคผิวหนัง ราก ใช้เป็นยาดับพิษร้อนถอนพิษไข้ แก้ไข้มาลาเรีย แก้บิด แก้ท้องร่วง หรือตำกับน้ำและน้ำส้มสายชู ดื่มแก้ท้องเดิน และช่วยขับลม

สรรพคุณด้านสมุนไพร

ใบสด ใช้ขับเหงื่อ ต้มอาบแก้ไข้
เปลือกต้น ต้มน้ำดื่มแก้ท้องเสีย รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อน
ผล ฝาดสมาน
ราก เป็นยาขับลม แก้ท้องเสีย บิด เป็นยาธาตุ

สรรพคุณทางยาของกระท้อน ลูกท้อน

กระท้อน สามารถแบ่งออกเป็น 2 พันธุ์ คือ กระท้อนเปรี้ยวและกระท้อนหวาน (กระท้อนห่อ)
กระท้อนเปรี้ยว เป็นกระท้อนพันธุ์พื้นเมืองที่มีขึ้นอยู่ทั่วไปมากมายในทุกภาคของประเทศไทย ลักษณะมีลำต้นสูงใหญ่เป็นทรงพุ่มหนาแน่น ผลมีรสฝาดและเปรี้ยว
กระท้อนหวาน ได้แก่ กระท้อนห่อที่ชาวสวนนิยมปลูกกันอยู่ในปัจจุบัน มีอยู่มากมายหลายพันธุ์ ปัจจุบันพันธุ์ที่นิยมปลูกกันมาก ได้แก่ พันธุ์ทับทิม พันธุ์อีล่า พันธุ์ปุยฝ้าย

คุณค่าทางโภชนาการของกระท้อน ลูกท้อน

  • คุณค่าทางโภชนาการของกระท้อนต่อ 100 กรัม (สีเหลือง)
  • โปรตีน 0.118 กรัมใบกระท้อน
  • ไขมัน 0.1 กรัม
  • ใยอาหาร 0.1 กรัม
  • ธาตุแคลเซียม 4.3 มิลลิกรัม
  • ธาตุฟอสฟอรัส 17.4 มิลลิกรัม
  • ธาตุเหล็ก 0.42 มิลลิกรัม
  • แคโรทีน 0.003 มิลลิกรัม
  • วิตามินบี1 0.045 มิลลิกรัม
  • วิตามินบี3 0.741 มิลลิกรัม
  • วิตามินซี 86.0 มิลลิกรัม

การแปรรูปของกระท้อน ลูกท้อน

กระท้อนสามารถที่จะแปรรูปได้หลากหลาย เช่น กระท้อนดอง  กระท้อนทรงเครื่อง เป็นต้น

เกษตรตำบล ศูนย์รวมความรู้การเกษตร ปลูกได้ ขายเป็น เน้นเกษตรอินทรีย์ เทคโนโลยีเกษตร กับกระท้อน

References : www.bedo.or.th

รูปภาพจาก : www.pinterest.com, sapsiamfood.com

เรียบเรียงข้อมูลโดย :  เกษตรตำบล.คอม