ขนุน ผลไม้เขตร้อน มีประโยชน์และสรรพคุณมากกว่าที่คิด

ขนุน ผลไม้เขตร้อน มีประโยชน์และสรรพคุณมากกว่าที่คิด

ชื่ออื่นๆ : ภาคอีสานเรียกบักมี่ ภาคเหนือเรียกบ่าหนุน สิบสองปันนาเรียกหมากมี่ หรือ หมากหนุน กาญจนบุรีเรียกกระนู ภาษาไทใหญ่เรียก ลาง 

ต้นกำเนิด : เอเชียใต้

ชื่อสามัญ : มะหนุน หมักหมี๊ หมากลาง

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Artocarpus heterophyllus Lam.

ชื่อวงศ์ : MORACEAE

ชื่อภาษาอังกฤษ : Jack Fruit Tree

ขนุน ผลไม้มีประโยชน์และสรรพคุณมากกว่าที่คิด
ลูกขนุน

ลักษณะของขนุน

– ต้น ขนาดใหญ่ สูง 15 – 30 เมตร ลำต้นและกิ่งเมื่อมีบาดแผลจะมีน้ำยางสีขาวข้นคล้ายน้ำนมไหล -ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ แผ่นใบรูปรี ขนาดกว้าง 5-8 เซนติเมตร ยาว 10 – 15 เซนติเมตร ปลายใบทู่ ถึงแหลม โคนใบมน ผิวในด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบหนาผิวใบด้านล่างจะสากมือ
– ดอก เป็นช่อแบบช่อเชิงสดแยกเพศอยู่รวมกัน ดอกเพศผู้เรียกว่า “ส่า” มักออกตามปลายกิ่ง ดอกเพศเมียจะออกตามกิ่งใหญ่และตามลำต้นยอดเกสรเพศเมีย เป็นหนามแหลม ส่วนของเนื้อที่รับประทานเจริญมาจากกลีบดอก ส่วนซังคือกลีบเลี้ยง
– ผล เป็นผลรวมมีขนาดใหญ่

การขยายพันธุ์ของขนุน

ใช้เมล็ด/การเพาะเมล็ด ติดตา และทาบกิ่ง

ธาตุอาหารหลักที่ขนุนต้องการ

ประโยชน์ของขนุน

ผลอ่อนใช้ปรุงอาหารผลสุกเยื่อหุ้มเมล็ดมีรสหวาน เมล็ดปรุงอาหาร เนื้อไม้ใช้ทำพื้นเรือนและสิ่งก่อสร้าง ครก สากกระเดื่อง หวี โทน รำมะนา ระนาด รากและแก่นให้สีเหลือง ถึงเหลืองอมน้ำตาล ใช้ย้อมผ้าและแพรไหม รากนำมาปรุงเป็นยาแก้ท้องร่วง แก้ไข้ ใบเผาไฟกับซังข้าวโพดให้ดำเป็นถ่าน แล้วใส่รวมกับก้นกะลามะพร้าวขูด โรยรักษาบาดแผล

ขนุน ผลไม้เขตร้อน มีประโยชน์และสรรพคุณมากกว่าที่คิด
ขนุน

สรรพคุณทางยาของขนุน

  • เมล็ดขนุน ต้มสุกใช้รับประทานเพื่อบำรุงร่างกาย เพราะมีคาร์โบไฮเดรตสูง นอกจากนี้ยังช่วยขับน้ำนมหลังคลอดได้อีกด้วย
  • ผลอ่อนขนุน มีฤทธิ์เป็นยาฝาดสมาน ใช้แก้อาการท้องเสีย มีผู้นิยมนำผลอ่อนของขนุนไปใช้เป็นวัสดุในการแกงซึ่งให้รสชาติอร่อยไม่เบาเลยนะคะ
  • ผลขนุนสุก ใช้ในการรักษาโรคเกี่ยวกับทรวงอก และมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อนๆด้วยค่ะ
  • ใบสด ใช้ในช่วยขับน้ำนม
  • ยางขนุน ใช้รักษาโรคซิฟิลิส และใช้ขับพยาธิ
  • รากขนุน ใช้ต้มกับน้ำแล้วนำน้ำที่ได้มาดื่มเพื่อรักษาอาการท้องเสีย
  • แก่นไม้ ใช้บำรุงกำลัง บำรุงเลือด รักษากามโรค ระงับประสาทและโรคลมชักได้ดี และเนื่องจากในแก่นไม้ของขนุนจะมีสารที่เรียกว่า โมริน ซึ่งใช้ในการย้อมผ้าที่ให้สีเหลืองได้ดีอีกด้วยค่ะ
ขนุน ผลไม้เขตร้อน มีประโยชน์และสรรพคุณมากกว่าที่คิด
ต้นขนุน

คุณค่าทางโภชนาการของขนุน

ขนุน มีคุณค่าทางโภชนาการคือ ประกอบด้วย โปรตีน 6.6 % ไขมัน คาร์โบไฮเดรต 38.4 % แร่ธาตุต่างๆ แคลเซียม เส้นใย ฟอสฟอรัส วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 ในเมล็ดขนุนจะมีสารคล้าย อะซีทิลคลอรีน (acetylcholine) ในแก่นต้นขนุนจะมีสารสีเหลือง ที่เรียกว่า โมริน (Morin)ซึ่งสามารถใช้ในการย้อมผ้าได้ดี

การแปรรูปของขนุน

การแปรรูปผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรอย่างขนุน เช่น ขนุนสุกอบกรอบ ขนุนกวน ขนุนแช่อิ่ม

เกษตรตำบล ศูนย์รวมความรู้การเกษตร ปลูกได้ ขายเป็น เน้นเกษตรอินทรีย์ เทคโนโลยีเกษตร กับขนุน

References : www.bedo.or.th

รูปภาพจาก : th.wikipedia.org, servingjoy.com, upload.wikimedia.org

เรียบเรียงข้อมูลโดย :  เกษตรตำบล.คอม