ข้าวโพด ผลไม้ฟัก เมล็ดเป็นแถว ฟักอ่อนสีเขียว ฟักแก่สีเหลืองนวล

ข้าวโพด ผลไม้ฟัก เมล็ดเป็นแถว ฟักอ่อนสีเขียว ฟักแก่สีเหลืองนวล

ชื่ออื่นๆ : ข้าวสาลี สาลี (เหนือ) คง (กระบี่) โพด (ใต้) บือเคเส่ะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

ต้นกำเนิด : ทวีปอเมริกา

ชื่อสามัญ : Maize, corn

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Zea Mays L.

ชื่อวงศ์ : Gramineae

ชื่อภาษาอังกฤษ : Maize

ข้าวโพด ผลไม้ฟัก เมล็ดเป็นแถว ฟักอ่อนสีเขียว ฟักแก่สีเหลืองนวล
ฟักข้าวโพด

ลักษณะของข้าวโพด

ข้าวโพด เป็นพืชจำพวกหญ้า มีลำต้นตั้งตรงแข็งแรง เนื้อภายในฟ่ามคล้ายฟองน้ำสูงประมาณ 1.4 เมตร ใบ จะเป็นเส้นตรงปลายแหลม ยาวประมาณ 30-100 ซม. เส้นกลางของใบจะเห็นได้ชัด ตรงขอบใบมีขนอ่อนๆ ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่ในต้นเดียวกัน ช่อดอกตัวผู้อยู่ส่วนยอดของลำต้น ช่อดอกตัวเมียอยู่ต่ำลงมาอยู่ระหว่างกาบของใบ และลำต้นฝักเกิดจากดอกตัวเมียที่เจริญเติบโตแล้ว ฝักอ่อนจะมีสีเขียว พอแก่เป็นสีนวล

การขยายพันธุ์ของข้าวโพด

ใช้เมล็ด/การปลูกข้าวโพดหวาน ทำการเจาะหลุมปลูกบริเวณข้างๆ ร่อง ใช้ระยะห่างระหว่างหลุม(ต้น) ประมาณ 25-35 เซนติเมตร นำเมล็ดข้าวโพดหวานหยอดลงไป หลุมละ 1-2 เมล็ด ในพื้นที่ 1 ไร่ จะใช้เมล็ดพันธุ์ประมาณ 1-1.5 กิโลกรัม หลังหยอดเมล็ดแล้วไม่ควรปล่อยดินแห้งเกินไป ควรให้ดินมีความชื้นอย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรให้น้ำมากเกินไป ซึ่งจะทำให้เมล็ดข้าวโพดเน่าได้ หลังจากหยอดเมล็ดพันธุ์ 5-7 วัน ข้าวโพดก็จะเริ่มงอก ให้สังเกตุดูว่าถ้าหลุมที่ไม่งอกให้รีบปลูกซ่อมทันที

ข้าวโพด ผลไม้ฟัก เมล็ดเป็นแถว ฟักอ่อนสีเขียว ฟักแก่สีเหลืองนวล
ฟักข้าวโพดอ่อน

ธาตุอาหารหลักที่ข้าวโพดต้องการ

ประโยชน์ของข้าวโพด

ข้าวโพด เป็นธัญพืชที่สำคัญมากชนิดหนึ่งของโลก เป็นอาหารที่มีประโยชน์มากทั้งคนและสัตว์
ข้าวโพด มีคุณค่าทางอาหารมากมาย ประกอบไปด้วยสารอาหาร ดังนี้
– คาร์โบไฮเดรต ?ข้าวโพด?มีคาร์โบไฮเดรตประมาณร้อยละ 72 ข้าวโพดหนัก 1 กรัม ให้พลังงาน 4 แคลอรี่
– ไขมัน เมล็ดข้าวโพดมีไขมันอยู่ร้อยละ 4 มีฤทธิ์ช่วยควบคุมคอเลสเตอรอล ช่วยลดความดันโลหิตสูง
– โปรตีน โปรตีนในข้าวโพดเป็นโปรตีนที่ไม่สมบูรณ์ค่ะ เพราะจากกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกายคือไลซีนและทริบโตฟาน ควรรับประทานข้าวโพดร่วมกับถั่วเมล็ดต่างๆ
– วิตามิน อุดมด้วยวิตามินบี 1 และวิตามินบี 2 รวมไปถึงเกลือแร่ด้วยค่ะ

ประโยชน์ของข้าวโพด นอกจากจะรับประทานฝักสดๆแล้ว ข้าวโพดฝักอ่อน มักจะนำมาบรรจุกระป๋องซึ่งเป็นสินค้าอีกชนิดหนึ่งที่นำมูลค่าส่งออกให้ประเทศ
น้ำมันข้าวโพดนิยมนำมาทำขนมหรือน้ำมันสลัด ตลอดจนใช้ทอดอาหารต่างๆได้เป็นอย่างดี? นอกจากประโยชน์ในรูปของอาหารแล้ว วัตถุฉนวนไฟฟ้า ซังข้าวโพดแห้งยังใช้เป็นเชื้อเพลิงในการหุงต้มได้? ข้าวโพดมีสรรพคุณทางยา อาทิ ช่วยบำรุงร่างกาย, หัวใจ, ปอด, ขับปัสสาวะ และนำมาพอกรักษาแผล งานนี้ต้องบอกว่า ?ข้าวโพด? ไม่ธรรมดาจริงๆ

สรรพคุณทางยาของข้าวโพด

ชนิดของข้าวโพด โดยทั่วไปข้าวโพดจัดออกเป็น 5 กลุ่ม คือ
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หรือข้าวโพดไร่ (Field Corn) ที่รู้จักในปัจจุบันเช่นข้าวโพดหัวบุ๋ม (Dent Coorn) และข้าวโพดหัวแข็ง (Fint Corn) ซึ่งเป็นการเรียกตามลักษณะเมล็ดข้าวโพดหัวบุ๋มหรือหัวบุบ ข้าวโพดชนิดนี้เมื่อเมล็ดแห้งแล้วตรงส่วนหัวบนสุดจะมีรอยบุ๋มลงไป ซึ่งเป็นส่วนของแป้งสีขาว ข้าวโพดชนิดนี้สำคัญมากและนิยมปลูกกันมากใน ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะทางแถบคอร์นเบลท์ สีของเมล็ดมีตั้งแต่ขาวไปจนถึงเหลือง เนื่องจากมีหลายสายพันธุมีโปรตีนน้อยกว่าพวกข้าวโพดหัวแข็ง ข้าวโพดหัวแข็ง ข้าวโพดพันธุ์นี้ส่วนขนสุดของเมล็ดมักมีสีเหลืองจัดและเมื่อแห้งจะแข็งมาก ภายในเมล็ดมีสารที่ทำให้ข้าวโพดมีสีเหลืองจัดเป็นสารให้สีที่ชื่อ คริปโตแซนทีน (Cruptoxanthin) สารนี้เมื่อสัตว์ได้รับร่างกายสัตว์จะเปลี่ยนสารนี้ให้เป็นไวตามินเอ นอกจากนี้สารนี้ยังช่วยให้ไข่แดงมีสีแดงเข้ม ช่วยให้ไก่มีผิวหนัง ปาก เนื้อ และแข้งมีสีเหลืองเข้มขึ้น เป็นที่นิยมของตลาดโดยเฉพาะแถบอเมริกาส่วนอังกฤษนั้นนิยมใช้ข้าวโพดขาว ข้าวโพดหวาน (Sweet Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน ไม่มีการแปรรูป เมล็ดมักจะใสและเหี่ยวเมื่อแก่เต็มที่ เพราะมีน้ำตาลมาก ก่อนที่จะสุกจะมีรสหวานมากกว่าชนิดอื่น ๆ จึงเรียกข้าวโพดหวาน มีหลายสายพันธุ์ ข้าวโพดคั่ว (Pop Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน ไม่มีการแปรรูป เมล็ดค่อนข้างแข็ง สีดีและขนาดแตกต่างกัน สำหรับต่างประเทศ ถ้าเมล็ดมีลักษณะแหลมเรียกว่า ข้าวโพดข้าว (Rice Corn) ถ้าเมล็ดกลม เรียกว่า ข้าวโพดไข่มุก (Pearl Corn) ข้าวโพดแป้ง (Flour Corn) เมล็ดมีสีหลายชนิด เช่น ขาว (ขุ่น ๆ หรือปนเหลืองนิด ๆ) หรือสีน้ำเงินคล้ำ หรือมีทั้งสีขาวและสีน้ำเงินคล้ำในฝักเดียวกัน เนื่องจากกลายพันธุ์ พวกที่มีเมล็ดสีคล้ำและพวกกลายพันธุ์เรียกว่าข้าวโพดอินเดียนแดง (Squaw Corn) หรือเรียกได้อีกชื่อว่าข้าวโพดพันธุ์พื้นเมือง (Native Corn) พวกข้าวโพดสีคล้ำนี้จะมีไนอาซีน สูงกว่าข้าวโพดที่มีแป้งสีขาว ข้าวโพดเทียน (Waxy Corn) เป็นข้าวโพดที่คนใช้รับประทาน จะมีแป้งที่มีลักษณะเฉพาะคือ นุ่มเหนียว เพราะในเนื้อแป้งจะประกอบด้วยแป้งพวกแอมมิโลเปคติน (Amylopectin) ส่วนข้าวโพดอื่น ๆ มีแป้งแอมมิโลส (Amylose) ประกอบอยู่ด้วย จึงทำให้แป้งค่อนข้างแข็ง ข้าวโพดที่ใช้เลี้ยงสัตว์ในประเทศไทยมีหลายพันธุ์ ที่นิยมปลูกในประเทศไทยได้แก่ พันธุ์กัวเตมาลา พียี 12 (Rep.1) กัวเตมาลา พีบี 12 (Rep.2) พีบี 5 ข้าวโพดเหนียว และโอเปค-2 มีเมล็ดตั้งแต่สีขาว สีเหลืองไปจนถึงสีแดง ขนาดของเมล็ดขึ้นอยู่กับพันธุ์ โดยทั่วไปจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางอยู่ในช่วง 0.5-0.8 ซม. ก่อนนำมาเลี้ยงสัตว์จึงต้องบดก่อนเพื่อช่วยให้การย่อยและการผสมได้ผลดีขึ้น ที่บดแล้วจะมีขนาดประมาณ 1-8 มม.

ข้าวโพด ผลไม้ฟัก เมล็ดเป็นแถว ฟักอ่อนสีเขียว ฟักแก่สีเหลืองนวล
ข้าวโพด

คุณค่าทางโภชนาการของข้าวโพด

  • คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3.5 ออนซ์)
  • พลังงาน 360 kJ (86 kcal)
  • คาร์โบไฮเดรต
  • 18.7 g
  • แป้ง 5.7 g
  • น้ำตาล 6.26 g
  • ใยอาหาร 2 g
  • ไขมัน
  • 1.35 g
  • โปรตีน
  • 3.27 g
  • ทริปโตเฟน 0.023 g
  • ทรีโอนีน 0.129 g
  • ไอโซลิวซีน 0.129 g
  • ลิวซีน 0.348 g
  • ไลซีน 0.137 g
  • เมไธโอนีน 0.067 g
  • ซิสตีน 0.026 g
  • ฟีนิลอะลานีน 0.150 g
  • ไทโรซีน 0.123 g
  • วาลีน 0.185 g
  • อาร์จินีน 0.131 g
  • ฮิสทิดีน 0.089 g
  • อะลานีน 0.295 g
  • กรดแอสปาร์ติก 0.244 g
  • กลูตาเมต 0.636 g
  • ไกลซีน 0.127 g
  • โพรลีน 0.292 g
  • ซีรีน 0.153 g
  • วิตามิน
  • วิตามินเอ(1%) 9
  • μglutein zeaxanthin 644 μg
  • ไทอามีน (บี1) (13%) 0.155 mg
  • ไรโบเฟลวิน (บี2) (5%) 0.055 mg
  • ไนอาซิน (บี3) (12%) 1.77 mg
  • กรดแพนโทเทนิก (บี5 )(14%) 0.717 mg
  • วิตามินบี6 (7%) 0.093 mg
  • โฟเลต (บี9) (11%) 42 μg
  • วิตามินซี (8%) 6.8 mg
  • แร่ธาตุ
  • เหล็ก (4%) 0.52 mg
  • แมกนีเซียม (10%) 37 mg
  • แมงกานีส (8%) 0.163 mg
  • ฟอสฟอรัส (13%) 89 mg
  • โพแทสเซียม (6%) 270 mg
  • สังกะสี (5%) 0.46 mg
  • องค์ประกอบอื่น
  • น้ำ 75.96 g

การแปรรูปของข้าวโพด

ข้าวโพดยังมีประโยชน์ในอุตสาหกรรมเครื่องอุปโภคหลายชนิด เช่น ทำสบู่, น้ำมันใส่ผม, น้ำหอม, กระดาษ, ผ้า ตลอดจนฝัก, ใบ, ลำต้น ยังนำมาใช้ทำผลิตภัณฑ์อีกหลายอย่าง อาทิ ปุ๋ย เป็นต้น

เกษตรตำบล ศูนย์รวมความรู้การเกษตร ปลูกได้ ขายเป็น เน้นเกษตรอินทรีย์ เทคโนโลยีเกษตร กับข้าวโพด

References : www.bedo.or.th

รูปภาพจาก : amazonaws.com, pixabay.com, www.earthtimes.org

เรียบเรียงข้อมูลโดย :  เกษตรตำบล.คอม