ขมิ้น ขี้มิ้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พืชที่ชาวใต้ นำมาประกอบอาหาร

ขมิ้น ขี้มิ้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พืชที่ชาวใต้ นำมาประกอบอาหาร

ชื่ออื่นๆ : ขมิ้นแกง (เชียงใหม่) ขมิ้นชัน (กลาง, ใต้) ขมิ้นหยอก (เชียงใหม่) ขมิ้นหัว (เชียงใหม่) ขี้มิ้น (ตรัง, ใต้) ตายอ (กะเหรี่ยง กำแพงเพชร) สะยอ (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) และ หมิ้น (ตรัง, ใต้)

ต้นกำเนิด : เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ชื่อสามัญ : ขมิ้น

ชื่อวิทยาศาสตร์ : urcuma Longa Linn.

ชื่อวงศ์ : Fam. : ZINGIBERACEAE

ชื่อภาษาอังฏฤษ : Turmeric

ขมิ้น ขี้มิ้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พืชที่ชาวใต้ นำมาประกอบอาหาร
ต้นขมิ้น

ลักษณะของขมิ้น

ต้นขมิ้น เป็นพรรณไม้ล้มลุก มีเหง้าอยู่ใต้ดิน มาก เป็นพรรณไม้พวกเดียวกันกับว่านหรือขิง มีลำต้นสูงประมาณ 50 – 70 ซม. เนื้อในจะมีสี เหลืองอมส้ม และมีกลิ่นหอม
ใบขมิ้น เป็นใบเดี่ยวขนาดใหญ่ รูปหอกแกม ขอบขนานกัน กว้างประมาณ 8 – 10 ซม. และยาวประมาณ 30 – 40 ซม. ก้านใบยาวราว 8- 15 ซม. เป็นกาบใบแคบ ๆ มีร่องแผ่ครีบออก เล็กน้อย หน้าแล้งใบนั้นจะแห้งเหลือ
เหง้าใต้ ดินอยู่ห้ามรดน้ำ เพราะถ้าแฉะไปเหง้าจะเน่า แต่ถ้าฤดูฝน ฝนตกก็จะแทงต้นใหม่และออก ดอก
ดอกขมิ้น จะออกดอกเป็นช่อใหญ่สวย ก้านช่อ ดอกนั้นจะยาวพุ่งออกมาจากใต้ดิน ก้านช่อดอก มีความยาวประมาณ 5 – 8 ซม. ส่วนใบประดับ สีเขียวอ่อน ๆ หรือสีขาว ตรงปลายช่อดอกจะมีสี ชมพูอ่อน จะจัดรียงซ้อนกัน อย่างเป็นระเบียบ ใบประดับ 1 ใบจะมีดอกอยู่ 2 ดอก ใบประดับ ย่อยนั้นรูปขอบจะขนานยาว 3 – 3.5 ซม. กลีบรองกลีบดอกจะเชื่อมติดกันเป็นรูปท่อ มีขน กลีบดอกจะมีสีขาว ตรงโคนเชื่อมติดกันเป็นท่อ ยาวปลายของมันจะแยกเป็น 3 ส่วน

การขยายพันธุ์ของขมิ้น

ใช้กิ่ง/ลำต้น/การขยายพันธุ์ เหง้า ลำต้น

ธาตุอาหารหลักที่ขมิ้นต้องการ

ขมิ้นชันชอบแสงแดดจัดและมีความชื้นสูง ชอบดินร่วนซุย มีการระบายน้ำดี ไม่ชอบน้ำขัง

ประโยชน์ของขมิ้น

ส่วนที่ใช้ เหง้าที่แก้จัด ใช้ทั้งสดและแห้ง เหง้าแห้งนิยมป่นเป็นผง

ขมิ้น ขี้มิ้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พืชที่ชาวใต้ นำมาประกอบอาหาร
เหง้าขมิ้น

สรรพคุณทางยาของขมิ้น

  • ขมิ้นชันมีสารต่อต้านอนุมูลอิสระซึ่งช่วยในการชะลอวัยและชะลอการเกิดริ้วรอย
  • ขมิ้นชันช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกาย
  • ขมิ้นชันช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้ผิวหนังมีสุขภาพดีแข็งแรง
  • ขมิ้นชันอาจมีบทบาทช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง เช่น โรคมะเล็งลำไส้ มะเร็งปากมดลูก
  • ขมิ้นชันสามารถช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในร่างกายได้
  • ขมิ้นชันช่วยกำจัดสารพิษออกจากร่างกาย
  • ขมิ้นชันช่วยบรรเทาอาการของโรคเบาหวาน
  • ขมิ้นชันมีส่วนช่วยรักษาโรคความดันโลหิตสูง
  • ขมิ้นชันช่วยลดอาการของโรคเกาต์
  • ขมิ้นชันช่วยขับน้ำนมของมารดาหลังคลอดบุตร
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาระบบทางเดินหายใจที่มีอาการผิดปกติ
  • ขมิ้นชันช่วยบำรุงสมองป้องกันโรคความจำเสื่อม
  • ขมิ้นชันอาจมะส่วนช่วยในการรักษาโรครูมาตอยด์ (ยังไม่ได้รับการยืนยัน)
  • ขมิ้นชันช่วยลดการอักเสบ
  • ขมิ้นชันช่วยแก้อาการวิงเวียนศีรษะ
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาอาการแพ้และไข้หวัด
  • ขมิ้นชันช่วยบรรเทาอาการไอ
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาอาการภูมิแพ้หายใจไม่สะดวก ให้มีอาการดีขึ้น
  • ขมิ้นชันช่วยป้องกันการแข็งตัวของหลอดเลือด
  • ขมิ้นชันช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระในเม็ดเลือดแดงของผู้ป่วยธาลัสซีเมียฮีโมโกบิลอี
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาแผลที่ปาก
  • ขมิ้นชันช่วยบำรุงปอดให้มีสุขภาพดีและแข็งแรง
  • น้ำมันหอมระเหยในขมิ้นชันมีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาอาการท้องเสีย อุจจาระร่วง โดยนำผงขมิ้นชันผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นลูกกลอนแล้วนำมารับประทานครั้งละ 3 เม็ด 3 เวลา
  • ขมิ้นชันสรรพคุณช่วยแก้อาการจุดเสียดแน่นท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาโรคลำไส้อักเสบ
  • ขมิ้นชันช่วยลดการบีบตัวของลำไส้
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาอาการลำไส้ใหญ่บวม
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาโรคกระเพาะอาหาร
  • ขมิ้นชันช่วยในการขับลม
  • ขมิ้นชันช่วยบรรเทาอาการนิ่วในถุงน้ำดี
  • ขมิ้นชันมีฤทธิ์ในการช่วยขับน้ำดี
  • ขมิ้นชันช่วยสมานแผลในกระเพาะอาหาร และทำความสะอาดลำไส้
  • ขมิ้นชันช่วยบำรุงตับ ป้องกันตับอักเสบ ตับอ่อนอักเสบ และป้องกันตับจากการถูกทำลายของยาพาราเซตามอล
  • ขมิ้นชันช่วยบำรุงหูรูดกระเพาะปัสสาวะให้แข็งแรง
  • ขมิ้นชันช่วยป้องกันการเกิดโรคริดสีดวงทวาร
  • ขมิ้นชันช่วยแก้อาการตกเลือด ด้วยการนำขมิ้นสดมาตำให้ละเอียดแล้วคั้นเอาน้ำมาผสมกับน้ำปูนใสแล้วรับประทาน
  • ขมิ้นชันช่วยแก้อาการตกขาว
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาอาการปวดหรืออักเสบเนื่องจากไขข้ออักเสบ
  • ขมิ้นชันช่วยแก้อาการน้ำเหลืองเสีย
  • ขมิ้นชันช่วยแก้ผื่นคันตามร่างกาย
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาโรคผิวหนัง ผดผื่นคัน
  • ขมิ้นชันช่วยรักษากลาก เกลื้อน ด้วยการใช้ผงขมิ้นผสมกับน้ำ นำมาทาบริเวณที่เป็นกลากเกลื้อนทุกวัน วันละ 2 ครั้ง
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาโรคผิวหนังพุพอง ตุ่มหนองให้หายเร็วยิ่งขึ้น
  • ขมิ้นชันช่วยรักษาแผลจากแมลงสัตว์กัดต่อยได้ ด้วยการนำขมิ้นมาล้างน้ำให้สะอาด แล้วตำจนละเอียดคั้นเอาแต่น้ำมาทาบริเวณดังกล่าว
  • ขมิ้นชันมีฤทธิ์ในการต่อต้านและฆ่าเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคผิวหนัง และต่อต้านยีสต์ซึ่งเป็นตัวที่ทำให้ภูมิคุ้มกันต่ำ
  • ขมิ้นชันช่วยต่อต้านปรสิต หรือเชื้ออะมีบาที่เป็นต้นเหตุของโรคบิดได้
  • ขมิ้นชันช่วยต่อต้านเชื้อแบคทีเรียและไวรัส เช่น แบคทีเรียที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร แบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคท้องเสีย แบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนอง เป็นต้น
  • ขมิ้นชันมีฤทธิ์ในการต่อต้านการกลายพันธุ์ และต้านสารก่อมะเร็งทีมีความเกี่ยวข้องกับโรคที่เกิดจากการเสื่อมของร่างกาย และโรคเบาหวาน
  • ขมิ้นชันช่วยสมานแผลตามร่างกายให้หายเร็วยิ่งขึ้น ด้วยการนำผงขมิ้นมาผสมกับน้ำแล้วทาลงบนบาดแผล และยังช่วยให้บาดแผลไม่ติดเชื้อของกระต่ายและหนูขาวได้ และสามารถเร่งให้แผลที่ติดเชื่อหายได้
  • ขมิ้นชันยังมีสรรพคุณช่วยในการป้องกันการงอกของขนอีกด้วย โดยผู้หญิงชาวอินเดียมักนำขมิ้นมาทาผิวเพื่อป้องกันไม่ให้ขนงอก
  • ขมิ้นชันขัดผิว ใช้ทำทรีทเม้นท์พอกผิวขัดผิวด้วยขมิ้นช่วยให้ผิวพรรณนุ่มนวล ขาวผ่องใส เต่งตึง ด้วยการนำขมิ้นสดมาล้างน้ำให้สะอาดหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วนำไปปั่นรวมกับดินสอพอง 2-3 เม็ด แล้วผสมกับมะนาว 1 ลูก ปั่นจนเข้ากัน แล้วนำมาพอกหน้าหรือผิวทิ้งไว้ประมาณ 20 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด
  • ขมิ้นชันเป็นส่วนประกอบของทรีทเม้นท์รักษาสิวเสี้ยน สิวผด สิวอุดตัน
  • ขมิ้นชันเป็นส่วนประกอบอย่างหนึ่งในเครื่องสำอางบำรุงผิวต่างๆ
  • ขมิ้นชันช่วยป้องกันแมลงศัตรูพืชได้อีกด้วย
ขมิ้น ขี้มิ้น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พืชที่ชาวใต้ นำมาประกอบอาหาร
ผงขมิ้น

คุณค่าทางโภชนาการของขมิ้น

การแปรรูปของขมิ้น

ขมิ้นชันเป็นพืชหัวอยู่ใต้ดิน การล้างทำความสะอาดเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด ควรรีบล้างขมิ้นชันทันทีจะทำให้ล้างง่ายขึ้นและไม่เน่าเสียง่าย นำขมิ้นชันมาเคาะดินออก ตัดรากตามเหง้าออกให้หมด แยกเหง้าขมิ้นชันออกเป็นแง่งๆ นำเหง้าขมิ้นชันมาล้าง โดยเปิดน้ำให้ไหลฉีดแรง เพื่อล้างดินที่ติดตามแง่งขมิ้นชันให้ออกได้ดีขึ้น ใช้มือขัดถูแง่งขมิ้นชันให้สะอาด ถ้าใช้มือล้างไม่ออกให้ใช้แปรงสีฟันที่ขนแข็งๆ แปรงออกให้สะอาด หลังจากล้างน้ำเสร็จแล้ว ให้ล้างน้ำแบบสรงน้ำอีก 5 ครั้ง เมื่อล้างเสร็จแล้วไม่ควรนำขมิ้นชันมาหั่นเพื่อตากในทันทีเพราะจะแฉะแล้วตากยาก ควรใส่ในตะกร้าหรือเข่งทิ้งไว้ก่อนสัก 1 คืน ตอนเช้านำขมิ้นชันที่ล้างแล้วใช้มีดคมๆ หั่นให้บางที่สุด เสร็จแล้วใส่กระจาดหรือภาชนะที่มีรูโปร่งนำไปตากแดด เกลี่ยให้เต็มพื้นที่อย่าให้ทับซ้อนกัน พลิกบ่อยๆ ในช่วงแรกประมาณ 10-20 นาที ต่อครั้ง จะทำให้ขมิ้นแห้งเร็วมากและมีสีสวย พอขมิ้นชันเริ่มแห้งจะหดมีขนาดเล็กลง ค่อยนำมารวมกันและเกลี่ยให้ทั่วอีกครั้ง ขมิ้นชันตากแดดจัดๆ เพียง 2 วัน ก็แห้งสนิทแล้ว

เกษตรตำบล ศูนย์รวมความรู้การเกษตร ปลูกได้ ขายเป็น เน้นเกษตรอินทรีย์ เทคโนโลยีเกษตร กับขมิ้น

References : www.bedo.or.th

รูปภาพจาก : iisr.agropedias.iitk.ac.in, www.flickr.com

เรียบเรียงข้อมูลโดย :  เกษตรตำบล.คอม