ต้นเหลี่ยม ผลมีรสฝาด แก้ไอ ขับเสมหะ

ต้นเหลี่ยม

ชื่ออื่นๆ : หมากเหลี่ยม กอกก้น (อีสาน)  ซาลัก  (เขมร)   มะเกิ้ม  (เหนือ) 

ต้นกำเนิด : พบทั่วไปในป่าเบญจพรรณ ป่าผลัดใบผสมป่าดิบ แล้งและทุ่งหญ้า ชอบขึ้นในที่แล้ง

ชื่อสามัญ : มะกอกเกลื้อน

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Canarium subulatum Guill.

ชื่อวงศ์ : BURSERACEAE

ลักษณะของต้นเหลี่ยม

ต้น ไม้ยืนต้น ลำต้น สูง 10-15 เมตร เปลือกสีน้ำตาล เมื่อสับดูจะมีกลิ่นหอมแรงและมียางสีขาวหรือมีน้ำใสๆ แต่พอแห้งออกสีดำ กะพี้สีเหลืองอ่อนแก่นสีน้ำตาล

ใบ เรียงสลับเวียนกันอยู่เป็นกลุ่มตอนปลายกิ่ง ช่อหนึ่งมีใบย่อย 3-9 ใบ เรียงเป็นคู่ๆ ตรงข้ามหรือทะแยงกันเล็กน้อย ใบย่อยรูปร่างค่อนข้างป้อมขนาดกว้าง 3-9 ซม. ยาว 6-14 ซม. เนื้อใบค่อนข้างหนา โคนใบเบี้ยวปลายใบค่อนข้างสอบ ขอบใบหยักถี่และมักเป็นคลื่นเว้าแหว่ง ท้องใบมีขนสากหรือนุ่มหนาและมีสีขาวมากกว่าหลังใบ เส้นแขนงใบมี 9-15 คู่ เส้นใบย่อยเห็นชัดทั้ง 2 ด้าน ก้านใบย่อยยาว 1-2 ซม. หูใบเรียวเล็ก

ดอก ดอกสีขาวออกเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่ง  ช่อดอกเพศผู้และเพศเมียแยกกัน ช่อดอกเพศผู้ยาว 7-25 เซนติเมตร ช่อดอกเพศเมียยาว 8-10 เซนติเมตร กลีบรองดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ยาว 2.5-3.5 มิลลิเมตร ขอบหยัก เกสรตัวผู้ 6 อัน ในดอกเพศเมียเกสรตัวผู้มีขนาเล็ก ผล เป็นช่อ ช่อหนึ่ง ๆ มักมีเพียง 1-5 ผล

ผล ผลรูปไข่หรือค่อนข้างกลม กว้าง 1.5-2 เซนติเมตร ยาว 2.7-3.5 เซนติเมตร รสเปรี้ยว ฝาด เมล็ดใหญ่และแข็งมาก

ต้นเหลี่ยม
ต้นเหลี่ยม ไม้ยืนต้น เปลือกสีน้ำตาล

การขยายพันธุ์ของต้นเหลี่ยม

ใช้เมล็ด/เพาะเมล็ด

ธาตุอาหารหลักที่ต้นเหลี่ยมต้องการ

ประโยชน์ของต้นเหลี่ยม

  • ผลแก่ รับประทานเป็นผักร่วมกับน้ำพริก
  • ยาง ทางแก้คันและเป็นเครื่องหอง
  • ผล รับประทานได้ รสฝาด แก้ไอ ขับเสมหะ นำไปดองรสฝาดหายไป
ใบต้นเหลี่ยม
ใบต้นเหลี่ยม เนื้อใบค่อนข้างหนา โคนใบเบี้ยวปลายใบค่อนข้างสอบ ขอบใบหยักถี่

สรรพคุณทางยาของต้นเหลี่ยม

  • แก่น แก้โลหิตระดูพิการ แก้ประดง
  • ยาง ทาแก้ผื่นคัน เป็นเครื่องหอม
ผลต้นเหลี่ยม
ผลต้นเหลี่ยม ผลรูปไข่ ผลดิบสีเขียว ผลแก่สีดำ

คุณค่าทางโภชนาการของต้นเหลี่ยม

การแปรรูปของต้นเหลี่ยม

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=10216&SystemType=BEDO
https://www.flickr.com

Add a Comment