มะกอก หมากกอก มะกอกป่า เป็นยาบำรุงธาตุ บำรุงสายตา แก้กระหายน้ำทำให้ชุ่มคอ

มะกอก หมากกอก

ชื่ออื่นๆ : กอกกัก, มะกัก, หมักกัก, กอกกุก, กูก, กอกหมอง, กอกเขา, กอก, มะกอดง, ไพแซ, หมากกอก, มะกอกฝรั่ง, กะไพ้ย, ไพ้ย, อกกุก, กูก (เชียงราย)  กอกหมอง (เงี้ยว-ภาคเหนือ)  ไพแซ (กะเหรี่ยง –เชียงใหม่)

ต้นกำเนิด : เอเชีย ตั้งแต่อินเดีย มาเลเซีย จนถึงอินโดนีเซีย

ชื่อสามัญ : มะกอก มะกอกป่า

ชื่อวิทยาศาสตร์ : spondias pinnata (L. F) kurz

ชื่อวงศ์ : ANACARDIACEAE

ลักษณะของมะกอก หมากกอก

ต้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูงประมาณ 10-40 เมตร ลำต้นตรงเรือนยอดเป็นพุ่มกลมโปร่งๆ เปลือกสีเทาเรียบ กิ่งอ่อนจะมีรอยแผลเนื่องจากการหลุดร่วงของใบปรากฎอยู่ และมีต่อมระบายอากาศอยู่มาก

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกเป็นช่อชั้นเดียว ใบย่อยออกเป็นคู่ตรงข้ามกันหรือเยื้องกันเล็กน้อย รูปไข่หรือรูปขอบขนาน 4-6 คู่ ขนาดใบกว้าง 3-4 ซม. ยาว 7-12 ซม. โคนเบี้ยวปลายใบมีใบยอด 1 ใบ ใบอ่อนสีน้ำตาลอมแดงเรื่อๆ ใบแก่สีเขียว เนื้อในค่อนข้างหนาเกลี้ยงและเป็นมัน

ดอก เป็นดอกช่อสีขาวออกตามซอกใบ หรือเหนือรอยแผลในตอนปลายๆ กิ่ง กลีบดอกและกลีบรองดอก มีอย่างละ 5 กลีบ ออกดอกเดือน กุมภาพันธุ์-มีนาคม

ผล รูปไข่ขนาดกว้าง 2.5-3.5 ซม. ยาว 3.5-4.5 ซม. ผลอ่อนสีเขียวและเมื่อแก่เป็นสีเหลืองอมเขียวและเหลืองจัดในที่สุด เนื้อหุ้มเมล็ดเปรี้ยว เมล็ด มีขนาดใหญ่แข็งมากและมีเสี้ยนขรุขระ ออกผลในเดือนเมษายน-มิถุนายน

ต้นมะกอก
ต้นมะกอก ลำต้นตรงเรือนยอดเป็นพุ่มกลมโปร่ง เปลือกสีเทาเรียบ
ใบมะกอก
ใบมะกอก ใบแก่สีเขียว เนื้อในค่อนข้างหนาเกลี้ยงและเป็นมัน

การขยายพันธุ์ของมะกอก หมากกอก

ใช้เมล็ด

ธาตุอาหารหลักที่มะกอก หมากกอกต้องการ

ประโยชน์ของมะกอก หมากกอก

  • ยอดอ่อนและใบใช้รับประทานเป็นผักรสเปรี้ยว
  • ผลรสเปรี้ยวหวานเย็น ผลสุกใช้ปรุงรสเปรี้ยวในส้มตำ ใช้ปรุงรสเปรี้ยวในน้ำพริก หรือทำมะกอกทรงเครื่อง
  • ผลทำเครื่องเทศปรุงอาหารให้รสเปรี้ยวฝาด ยอดอ่อนเป็นผักสด(จากการสัมภาษณ์และการจัดประชุมเสวนาผู้นำชุมชน)
  • เนื้อผลสุกผสมน้ำตาล แล้วปั่นเป็นน้ำผลไม้ดื่ม
  • ยางจากต้นที่เกิดจากบาดแผลของด้วงหรือแมลง มีลักษณะเป็นเมือกใสสีแดงอมน้ำตาล สามารถใช้เป็นกาวติดของได้
  • ไม้มะกอก เป็นไม้เนื้ออ่อน แก่นไม่แข็งมาก แปรรูปง่าย ใช้แปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์หรือเครื่องเรือนได้ แต่ไม่เหมาะสำหรับไม้ก่อสร้าง
  • เปลือกต้นมะกอกใช้ฟอกย้อมแห ย้อมตาข่าย ยางเหนียว และสารสีช่วยให้แหหรือตาข่ายแข็งแรง ป้องกันสัตว์หรือแมลงกัดแทะ
ดอกมะกอก
ดอกมะกอก ดอกช่อสีขาว

สรรพคุณทางยาของมะกอก หมากกอก

แก้เลือดออกตามไรฟัน และต้านอนุมูลอิสระ (วิตามินสูง) แก้ธาตุพิการ แก้บิด แก้ดีพิการ ทำให้ชุมคอ แก้กระหาย  ผล เปลือก ใบ เป็นยาบำรุงธาตุ บำรุงสายตา แก้กระหายน้ำทำให้ชุ่มคอ และเลือดออกตามไรฟัน ใช้เมล็ดแห้ง 2 – 3 ลูก เผาไฟให้เป็นถ่าน แล้วนำไปแช่น้ำ กรองเอาน้ำดื่ม หรืออาจใช้ผสมยามหานิลก็ได้ แก้ร้อนใน หอบ และสะอึก

ผลมะกอก
ผลมะกอก ผลอ่อนสีเขียวและเมื่อแก่เป็นสีเหลืองอมเขียว

คุณค่าทางโภชนาการของมะกอก หมากกอก

การแปรรูปของมะกอก หมากกอก

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=9275&SystemType=BEDO
http://www.hinsorn.ac.th/botanyhinsorn/see_treedata.php?id_tree=241
https://th.wikipedia.org
https://www.teaoilcenter.orgฃ
https://www.flickr.com

One Comment

Add a Comment