ราชพฤกษ์ ภาคเหนือ เรียก ลมแล้ง นิยมปลูกไว้เป็นต้นไม้ประดับ เป็นดอกไม้ประจำชาติไทย

ราชพฤกษ์

ชื่ออื่นๆ : ราชพฤกษ์ ชัยพฤกษ์ (ภาคกลาง) ลมแล้ง (ภาคเหนือ), ราชพฤกษ์ (ภาคใต้)กุเพยะ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) ปูโย ปีอยู เปอโซ แมะหล่าอยู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ลักเกลือ ลักเคย (กะเหรี่ยง) คูน

ต้นกำเนิด : เป็นพืชพื้นเมืองของเอเชียใต้ ตั้งแต่ทางตอนใต้ของปากีสถาน ไปจนถึงอินเดียว ศรีลังกา พม่าและไทย นอกจากนี้ดอกราชพฤกษ์ยังเป็นดอกไม้ประจำชาติไทยอีกด้วย

ชื่อสามัญ : Golden Shower, Indian Laburnum, Pudding-Pine Tree, Purging Cassia

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cassia fistula Linn

ชื่อวงศ์ : CAESALPINIACEAE

ดอกและใบราชพฤกษ์
ดอกสีเหลือง ขึ้นเป็นช่อยาว

ลักษณะของราชพฤกษ์

ต้น ราชพฤกษ์เป็นไม้ยืนต้นสูงได้ถึง 15 เมตร เปลือกต้นสีเทา ผิวเรียบ

ใบ เป็นใบประกอบ ที่ปลายก้านใบเป็นคู่ ใบย่อยเป็นรูปไข่ ปลายใบแหลม เนื้อใบเกลี้ยงค่อนข้างบางหูใบมีขนาดเล็กและร่วงง่าย

ดอก ดอกออกเป็นช่อห้อยระย้าจากซอกใบ ช่อดอกมีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ มีแผ่นบางๆ ยาว 1-15 ซม.กลีบดอกมี 6 กลีบ สีเหลืองสดปลายมนเห็นเส้นลายชัดเจน

ผล เป็นฝักทรงกระบอกเปลือกนอกบางและแข็งเหมือนไม้ เรียบไม่มีขนยาว 20-60 ซม. มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.5-2 ซม. ภายในแบ่งเป็นช่องๆ มีเมล็ดรูปรีแบนสีน้ำตาลจำนวนมาก

ผลราชพฤกษ์
ผล เป็นฝักยาว รูปทรงกระบอกกลม มีเนื้อเหนียวสีดำหุ้ม

การขยายพันธุ์ของราชพฤกษ์

ใช้เมล็ด/การปลูก เพาะเมล็ดให้ได้ต้นกล้าสูง 30-50 ซม. ขุดหลุมกว้างและลึก 50-70 ซม. ตากดินไว้ 10-15 วันใช้ปุ๋ยคอกรองก้นหลุมนำต้นกล้าลงปลูก กลบดินให้แน่น รดน้ำให้ชุ่ม ปลูกง่าย ไม่ช้าก็จะตั้งตัวได้

ธาตุอาหารหลักที่ราชพฤกษ์ต้องการ

ประโยชน์ของราชพฤกษ์

  • นิยมปลูกไว้เป็นต้นไม้ประดับตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น สถานที่ราชการ บริเวณริมถนนข้างทาง และสถานที่อื่นๆ
  • ต้นราชพฤกษ์กับความเชื่อ ต้นราชพฤกษ์เป็นไม้มงคลนามที่คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดที่ปลูกต้นราชพฤกษ์ไว้เป็นไม้ประจำบ้านจะช่วยให้มีเกียรติและศักดิ์ศรี สาเหตุเพราะคนให้การยอมรับว่าต้นราชพฤกษ์เป็นไม้ที่มีคุณค่าสูงและยังเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไทยอีกด้วย และยังเชื่อว่าจะทำให้ผู้อยู่อาศัยนั้นเจริญรุ่งเรือง โดยจะนิยมปลูกต้นราชพฤกษ์ในวันเสาร์และปลูกไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของบ้าน (อาจเป็นเพราะทิศดังกล่าวได้รับแสงแดดจัดในช่วงตอนบ่าย เลยปลูกไว้เพื่อช่วยลดความร้อนภายในบ้านและช่วยประหยัดพลังงาน)

สรรพคุณทางยาของราชพฤกษ์

  • ใบอ่อน รสเมา แก้กลาก
  • ฝัก รสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย มีกลิ่นเหม็นเอียน เย็นจัด ไม่มีพิษสรรพคุณใช้ขับเสมหะ ขับพยาธิ แก้เด็กเป็นตานขโมย เป็นยาถ่ายและแก้ไข้มาลาเรีย
  • เนื้อในฝัก รสหวานเอียน ใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ ยาระบาย แก้ไข้มาลาเรีย แก้ปวดข้อ
  • เมล็ดเป็นยาระบายและทำให้อาเจียน
  • ดอก รสขมเปรี้ยว เป็นยาถ่ายแก้โรคเกี่ยวกับกระเพาะอาหารและแผลเรื้อรัง

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ เนื้อในฝักคูนมีสารประเภท Anthraqinones หลายตัว เช่น Aloin, Rhein, Sennoside A, B และยังมี Organic acid สาร Anthraquinone ทำให้เนื้อฝักคูนมีฤทธิ์เป็นยาระบายได้ โดยมีฤทธิ์ไปกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ เหมาะสำหรับผู้ที่ท้องผูกเป็นประจำ

ดอกราชพฤกษ์
ดอกแบบช่อแยกแขนง

คุณค่าทางโภชนาการของราชพฤกษ์

การแปรรูปของราชพฤกษ์

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=9370&SystemType=BEDO
https://th.wikipedia.org
https://www.dnp.go.th/EPAC/9/01rachpig.htm
http://www.suanluangrama9.or.th/data-detail.php?data_id=3&lang=

One Comment

Add a Comment