เงาะโรงเรียน เนื้อนุ่มฉ่ำน้ำ เนื้อขาวใส มีรสชาติหวานกรอบ มีกลิ่นหอม

เงาะโรงเรียน

ชื่ออื่นๆ :

ต้นกำเนิด : ประเทศอินโดนีเซีย และมาเลเซีย

ชื่อสามัญ : Maharlika Rambutan,Ripe rambutan

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Nephelium lappaccum Linn

ชื่อวงศ์ : Sapindaceae

ลักษณะของเงาะโรงเรียน

เงาะเป็นไม้ผลยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ชอบอากาศร้อนชื้น ลำต้นเจริญตั้งตรงและแตกกิ่งเป็นทรงพุ่มเปลือกแข็งสีเทาแก่ปนน้ำตาลใบเป็นลักษณะใบรวม ประกอบด้วยใบย่อย 2-4 คู่ การเรียงของใบย่อยเรียงสลับกัน รูปร่างของใบเป็นรูปยาวรีใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกขนาดเล็กมีขนอ่อนปกคลุม ก้านดอกสั้นและตรง มีสีเขียวปนเหลือง ออกดอกเป็น่ช่อโดยออกตามปลายกิ่ง ช่อดอกมีสีเขียวอ่อนหรือสีกากีแกมเขียว ดอกตัวผู้และดอกสมบูรณ์เพศ ต้นที่มีดอกตัวผู้จะไม่ติดผล ส่วนต้นที่มีดอกสมบูรณ์เพศนั้นเกสรตัวผู้ไม่ค่อยแข็งแรง ต้องปลูกต้นตัวผู้แซมในสวนเพื่อเพิ่มละอองเกสรหรือฉีดพ่นฮอร์โมนพืชเพื่อช่วยให้เกสรตัวผู้แข็งแรงขึ้น ผลเงาะเป็นผลเดี่ยวรวมกันเป็นช่อ ช่อหนึ่งๆ มีประมาณ 10-12 ผล ผลมีลักษณะคล้ายรูปไข่ ผลเงาะเมื่อสุกจะมีสีแดง เหลือง หรือสีส้มปนเหลือง และมีขนอ่อนนุ่ม ผลเนื้อในสีขาวหรือขาวอมเหลืองรสหวาน เมล็ดรูปร่างแบนยาวเป็นรูปไข่หรือรูปรี เป็นไม้ผลที่มีระบบรากหาอาหารลึกประมาณ 60 – 90 เซนติเมตรจากผิวดินจึงต้องการสภาพแล้งก่อนออกดอกติดต่อกัน

ต้นเงาะโรงเรียน
ต้นเงาะ ลำต้นทรงพุ่ม เนื้อไม้แข็ง

การขยายพันธุ์ของเงาะโรงเรียน

ใช้เมล็ด/เงาะเป็นไม้ผลเมืองร้อนจัดเป็นพืชเศรษฐกิจพื่ชหลักของประเทศไทยมากรปลูกมากที่สุดในภาคตะวันออกและภาคใต้อของประทศเงาะมีหลายสายพันธุ์ได้แก่ เงาะสีชมพู เงาะโรงเรียน และเงาะพื้นเมือง ปัจจุบันพันธุ์ที่นิยมมากที่สุด ได้แก่ เงาะโรงเรียน ที่มีรสชาติของเนื้อผล หวานกรอบ

วิธีการปลูก ทำได้ทั้งการขุดหลุมปลูกซึ่งเหมาะกับพื้นที่ที่ยังไม่มีการวางระบบน้ำไว้ก่อนปลูก วิธีนี้ดินในหลุมจะช่วยเก็บความชื้นได้ดีขึ้น และสามารถปลูกโดยวิธีไม่ต้องขุดหลุม(ปลูกแบบนั่งแท่นหรือยกโคก) เหมาะกับพื้นที่ฝนตกชุก วิธีการนี้ระบายน้ำดีน้ำไม่ขังโคนต้น แต่ต้องมีการวางระบบน้ำไว้ก่อนปลูก ซึ่งต้นเงาะจะเจริญเติบโตเร็วกว่าการขุดหลุม ทั้งนี้จุดเน้นที่สำคัญในการปลูก คือ ควรใช้ต้นกล้าที่มีระบบรากดี ไม่ขดงอในถุง แต่ถ้าจะใช้ต้นกล้าขนาดใหญ่ก็ให้ตัดดินและรากที่ขดหรือพันตรงก้นถุงออก

ระยะปลูก จำนวนการปลูกประมาณ 25 – 40 ต้นต่อไร ในระยะปลูก 6 – 8 X 6 – 8 เมตร ถ้าใช้ระยะปลูกชิด 6 X 6 เมตร จะตัดแต่งกิ่งเพื่อควบคุมทรงพุ่มอย่างใกล้ชิดไม่ให้ทรงพุ่มชนและบังแสงกัน สำหรับสวนที่ใช้เครื่องจักรกลแทนแรงงาน ควรเว้นระยะระหว่างแถวให้ห่างพอที่เครื่องจักรกลจะเข้าไปทำงาน แต่ให้ระยะระหว่างต้นชิดขึ้น ปลูกในเดือนเมษายน

เงาะผลอ่อน
ผลอ่อนมีเปลือกสีเขียว

ธาตุอาหารหลักที่เงาะโรงเรียนต้องการ

ประโยชน์ของเงาะโรงเรียน

เงาะเป็นไม้ผลเพื่อบริโภคผลสดและเป็นวัตถุดิบที่สำคัญของอุตสาหกรรมเกษตร เงาะกระป๋อง และเงาะสอดไส้สับปะรดบรรจุกระป๋อง เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งภายในและต่างประเทศ ที่ผ่านมาถึงแม้ว่าจะเกิดปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำเกือบทุกปี (เนื่องจากช่วงฤดูกาลผลิตเงาะค่อนข้างสั้น ในช่วงเวลากลางฤดูจะมีผลผลิตมากกว่า 50 % ออกสู่ตลาดพร้อมๆ กัน) แต่เงาะก็ยังจัดเป็นไม้ผลที่ทำรายได้ดีอีกพืชหนึ่ง

เปลือกเงาะส่วนใหญ่จะถูกทิ้งหรือนำไปทำเป็นปุ๋ยแต่คุณสมบัติของเปลือกเงาะจะมีแทนนินและยางอยู่ สังเกตได้เมื่อปลอกเปลือกเงาะออกยางจะติดที่เล็บหรือมีดจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลดำหรือม่วงดำ จากคุณสมบัติข้อนี้จึงทดลองนำมาย้อมสีเส้นไหมปรากฏว่าได้ผลดี โดยใช้เปลือกเงาะสดมาหั่นหรือบดเป็นชิ้นเล็กๆ เปลือกสด 15 กิโลกรัม นำมาต้มกับน้ำเพื่อสกัดสีโดยใช้อัตราส่วน 1:2 นาน 1 ชั่วโมง กรองใช้เฉพาะน้ำ สามารถย้อมสีเส้นไหมได้ 1 กิโลกรัม โดยกรรมวิธีการย้อมร้อน นาน 1 ชั่วโมง เสร็จแล้วนำมาแช่ในน้ำโคลน วันละ 7-8 ชั่วโมง นาน 3 วัน ควรกลับเส้นไหมย่อยๆ และไม่ควรแช่เส้นไมหค้างคืน หลังจากแช่น้ำโคลนแล้วในว้นแรก ล้างเส้นไหมให้สะอาดผึ่งไว้ในที่ร่มแล้วนำมาแช่โคลนในวันที่ 2 และ3 อีก หลังจากนั้นนำหม้อโคลนที่มีเส้นไหมแช่อยู่มาย้อมต่อที่อุณหภูมิประมาณ 60-70 องศาเซลเซียส นาน 30 นาที สีเนไหมที่ได้จะเป็นสีดำ ใหล้เคียงกับการย้อมด้วยมะเกลือ

เงาะผลสุก
ผลสุกผิวเปลือกมีสีแดง

สรรพคุณทางยาของเงาะโรงเรียน

การดูแลรักษา ให้น้ำสม่ำเสมอช่วงเจริญทางใบ งดน้ำช่วงปลายฝน ต้นเงาะที่มีใบแก่และสมบูรณ์ทั้งต้นและผ่านสภาพแล้งติดต่อกันนาน 21 – 30 วัน จะแสดงอาการขาดน้ำ (ใบห่อ) ให้กระตุ้นการออกดอกโดยการให้น้ำในปริมาณมากเต็มที่ จากนั้นให้หยุดดูอาการ 7 – 10 วัน เมื่อพบว่าตายอดเริ่มพัฒนาเป็นตาดอก ก็เริ่มให้น้ำอีกครั้งปริมาณเท่าเดิมเพื่อเร่งการพัฒนาของตาดอก แต่ถ้าหลังจากให้น้ำครั้งที่ 1 แล้ว พบว่าตา ยอดเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลอมเขียว แสดงว่าให้น้ำมากเกินไปตายอดพัฒนาเป็นตาใบแทนที่จะเป็นตาดอก ต้องหยุดน้ำและปล่อยให้เงาะกระทบแล้งอีกครั้งจนเห็นว่าสีเขียวน้ำตาลของตายอดเปลี่ยนเป็นน้ำตาลทองของตาดอก ก็เริ่มให้น้ำในอัตรา ½ ของครั้งแรก จากนั้นเมื่อแทงช่อดอกและติดผลแล้วควรให้น้ำอย่างสม่ำเสมอ ประมาณ เพื่อเร่งพัฒนาการของดอก และเร่งพัฒนาการของผลให้ขึ้นลูกได้เร็วและผลโต

เนื้อเงาะ
ผลมีเนื้อนุ่มฉ่ำน้ำ เนื้อขาวใส มีเมล็ดอยู่ข้างในเนื้อ

คุณค่าทางโภชนาการของเงาะโรงเรียน

คุณค่าทางโภชนาการของเงาะ 100 กรัม

พลังงาน 82 กิโลแคลอรี
คาร์โบไฮเดรต 20.87 กรัม
เส้นใย 0.21 กรัม
ไขมัน 0.65 กรัม
โปรตีน 2.5 กรัม
วิตามินบี 1 0.013 มิลลิกรัม
วิตามินบี 2 0.022 มิลลิกรัม
วิตามินบี 3 1.352 มิลลิกรัม
วิตามินบี 6 0.02 มิลลิกรัม
วิตามินบี 9 8 ไมโครกรัม
วิตามินซี 4.9 มิลลิกรัม
ธาตุแคลเซียม 22 มิลลิกรัม
ธาตุเหล็ก 0.35 มิลลิกรัม
ธาตุแมกนีเซียม 7 มิลลิกรัม
ธาตุแมงกานีส 0.343 มิลลิกรัม
ธาตุฟอสฟอรัส 9 มิลลิกรัม
ธาตุโพแทสเซียม 42 มิลลิกรัม
ธาตุสังกะสี 0.08 มิลลิกรัม

มีอนุมูลอิสระ ช่วยบำรุงผิวพรรณ ช่วยลดอาการอักเสบในช่องปาก แก้อักเสบ ช่วยรักษาโรคบิด แก้ท้องร่วง ช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ช่วยป้องกันหวัด ช่วยบำรุงกระดูก ช่วยบำรุงฟัน ช่วยป้องกันโรคหัวใจ ช่วยขับของเสีย ช่วยลดคอเลสเตอรอล

ข้อควรระวัง ถ้ารับประทานมากไป ทำให้เกิดอาการท้องอืด อาการท้องผูกได้

การแปรรูปของเงาะโรงเรียน

สามารถนำไปแปรรูปเป็น เงาะกระป๋อง เงาะในน้ำเชื่อม  เงาะอบแห้ง เงาะอบกรอบ เงาะกวน ไวน์และไอศครีม เป็นต้น

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=11102&SystemType=BEDO
https://www.flickr.com

4 Comments

Add a Comment