ว่านหางช้าง
ชื่ออื่นๆ : ว่านหางช้าง (กรุงเทพฯ) ว่านมีดยับ, ว่านแม่ยับ (ภาคเหนือ)
ต้นกำเนิด : ตะวันออกของทวีปเอเชีย
ชื่อสามัญ : Black Berry Lily, Leopard Flower
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Belamcanda chinensis (L.) DC.
ชื่อวงศ์ : IRIDACEAE
ลักษณะของว่านหางช้าง
ต้น ไม้ล้มลุกขนาดเล็กอายุหลายปี มีลำต้นใต้ดินเป็นเหง้าทอดเลื้อยไปตามพื้นดินลำต้นกลมเป็นข้อๆ สูงประมาณ 50-120 ซม. ลำต้นมีสีเหลือง
ใบ ใบเดี่ยว แทงออกจากเหง้า เรียงซ้อนสลับ แผ่ออกเป็นพัด 2 แถว ตัวใบตรงเรียวยาว กว้าง 2-3 ซม. ยาว 30-45 ซม. ผิวใบมีไขเคลือบ เนื้อใบค่อนข้างหนา
ดอก ดอกช่อ ออกตรงปลายยอด มีก้านช่อตั้งตรง ปลายช่อแยกเป็นช่อดอก 2-3 ช่อ มีกลีบรองดอกเป็นแผ่นยาวและบาง ดอกมี 6กลีบ สีส้มมีจุดประสีแดงกระจาย
ผล ผลเป็นผลแห้ง มีลักษณะยาวมี 3 พู เมื่อผลสุกจะแตกออกเป็น 3 กลีบ

การขยายพันธุ์ของว่านหางช้าง
การใช้เมล็ด, การแยกเหง้า
ธาตุอาหารหลักที่ว่านหางช้างต้องการ
ประโยชน์ของว่านหางช้าง
- ต้นว่านหางช้างมีความโดดเด่นสวยงาม มีลำต้นที่สูงยาวสีเหลืองเปรียบเสมือนทอง จึงนิยมใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ และมีความเชื่อว่าจะช่วยเสริมโชคลาภ ความสง่างาม เสริมสง่าราศีให้แก่เจ้าบ้าน และยังใช้เพื่อช่วยปรับฮวงจุ้ยตามหลักความเชื่อของชาวจีนอีกด้วย
- มีความเชื่อว่าว่านหางช้างเป็นว่านมหาคุณ เมื่อนำมาปลูกไว้หน้าบ้านจะช่วยป้องกันสิ่งอัปมงคลเข้าบ้าน ช่วยป้องกันภัยจากอันตรายต่าง ๆ ส่วนทางภาคอีสานเชื่อว่าเป็นว่านสิริมงคล หากแม่บ้านกำลังจะคลอดบุตร ให้ใช้ว่านหางช้างมาพัดโบกที่ท้องก็จะช่วยทำให้คลอดบุตรได้ง่ายขึ้น
- ประโยชน์ว่านหางช้าง ยังถูกนำมาใช้ในด้านคุณไสยได้อีกด้วย โดยใช้ดอกแก้ไสยคุณที่เกิดจากการกระทำจากผม ส่วนใบใช้แก้ไสยคุณอันเกิดจากการกระทำจากเนื้อ ส่วนต้นใช้แก้ไสยคุณอันเกิดจากการกระทำจากกระดูก

สรรพคุณทางยาของว่านหางช้าง
ส่วนที่ใช้ : ราก เหง้าสด ใบ เนื้อในลำต้น
สรรพคุณ :
- ราก เหง้าสด – แก้เจ็บคอ
- ใบ – เป็นยาระบายอุจจาระและแก้ระดูพิการของสตรีได้ดี
- เนื้อในลำต้น
– เป็นยาบำรุงธาตุ แก้โรคระดูพิการของสตรี
– ใช้บำบัดโรคต่อมทอนซิลอักเสบ
– ใช้เป็นยาถ่าย
วิธีและปริมาณที่ใช้ : แก้เจ็บคอ ใช้ราก หรือเหง้าสด 5-10 กรัม แห้ง 3-6 กรัม ต้มน้ำรับประทาน เป็นยาระบาย และแก้ระดูพิการของสตรี ใช้ใบ 3 ใบ ปรุงในยาต้ม
ความรู้เพิ่มเติม – เกี่ยวกับทางด้านความเชื่อ มีความเชื่อกันว่าเป็นว่านมหาคุณ ปลูกไว้หน้าบ้านกันภัยอันตรายต่างๆ เพราะสามารถนำว่านนี้มาใช้ประโยชน์ทางไสยคุณได้ เช่น
- ดอก – ใช้แก้ไสยคุณที่เกิดจากการกระทำจากผม
- ใบ – ใช้แก้ไสยคุณที่เกิดจากการกระทำจาก เนื้อ
- ต้น – ใช้แก้ไสยคุณที่เกิดจากการกระทำจาก กระดูก ในภาคอีสาน นิยมปลูกเป็นว่านศิริมงคล แม่บ้านกำลังจะคลอดลูก ใช้ว่านหางช้างนี้พัดโบกที่ท้องเพื่อให้คลอดลูกง่ายขึ้น
คุณค่าทางโภชนาการของว่านหางช้าง
การแปรรูปของว่านหางช้าง
แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=9181&SystemType=BEDO
https://il.mahidol.ac.th
https://www.flickr.com