กระเบาใหญ่ สรรพคุณและประโยชน์ ผลทานได้

กระเบาใหญ่

ชื่ออื่นๆ : กระเบา (ทั่วไป) กระเบาน้ำ, กระเบาเข้าแข็ง, กระเบาใหญ่, กระเบาเข้าเหนียว ,แก้วกาหลง (ภาคกลาง) กระเบาตึ้ก (เขมร, ภาคตะวันออก) ตั้วโฮ่งจี๊ (จีน) เบา (สุราษฎร์ธานี)

ต้นกำเนิด :  เอเชียเขตร้อน และไห่หนาน

ชื่อสามัญ : Chaulmoogra

ชื่อวิทยาศาสตร์ :  Hydnocarpus antelminthica Pierre ex Laness

ชื่อวงศ์ :  FLACOURTIACEAE

ลักษณะของกระเบาใหญ่

ต้น  ไม้ต้นขนาดกลาง สูง 10-20 เมตร ลำต้นเปลาตรง เนื้อไม้กรอบ

ต้นกระเบาใหญ่
ต้นกระเบาใหญ่ ลำต้นเปลาตรง เปลือก

ใบ  ใบเดี่ยว รูปหอกแกมรูปไข่ กว้าง 3-7 เซนติเมตร ยาว 10-30 เซนติเมตร โคนใบมน ปลายใบสอบเรียว ขอบใบเรียบ เรียงสลับ หลังใบเรียบเป็นมัน สีเขียวเข้ม ส่วนท้องใบเรียบไม่ลื่นและมีสีอ่อนกว่า เนื้อใบทึบแข็งมีลักษณะกรอบ

ใบกระเบาใหญ่
ใบกระเบาใหญ่ รูปหอกแกมรูปไข่ ขอบใบเรียบ ปลายแหลม

ดอก  ดอกสีเหลืองแกมชมพู แยกเพศและอยู่ต่างต้น ดอกเพศผู้ออกเดี่ยวตามซอกใบ กลิ่นหอมมาก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ มีขนอ่อนนุ่มทั้ง 2 ด้าน กลีบดอก 5 กลีบ สีชมพู เกสรเพศผู้ 5 อัน ดอกเพศเมียออกเป็นช่อสั้นๆ ตามง่ามใบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกเหมือนกับดอกเพศผู้ เกสรเพศผู้ไม่สมบูรณ์ 5 อัน ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 5 แฉก รังไข่รูปไข่หรือรูปไข่กลับ มีขนสั้นๆ สีน้ำตาลแดง

ดอกกระเบาใหญ่
ดอกกระเบาใหญ่ ดอกสีเหลืองแกมชมพู มีขนอ่อนนุ่มทั้ง 2 ด้าน กลิ่นหอม

ผล  ผลกลม เปลือกผลหนาแข็งเป็นสีน้ำตาล ผิวผลมีขนคล้ายกำมะหยี่สีน้ำตาล เส้นผ่านศูนย์กลาง 8-12 ซม. ผิวเรียบ เปลือกแข็ง มีขนหรือเกล็ดสีน้ำตาล มี 30-50 เมล็ด อัดกันแน่น เมล็ดรูปไข่ เบี้ยว ปลายทั้ง 2 ข้างมน  เนื้อในผลเป็นสีขาวอมเหลือง ข้างในผลมีเมล็ดสีดำอัดแน่นรวมกันอยู่เป็นจำนวนมาก ประมาณ 30-50 เมล็ด ออกดอกและติดผลเดือนมกราคม-มิถุนายน

ผลกระเบาใหญ่
ผลกระเบาใหญ่ ผลกลม เปลือกผลหนาแข็งเป็นสีน้ำตาล
เนื้อผลด้านในกระเบาใหญ่
เนื้อผลด้านในกระเบาใหญ่ เนื้อในผลเป็นสีขาวอมเหลือง

การขยายพันธุ์ของกระเบาใหญ่

การเพาะเมล็ด, การตอนกิ่ง

ขึ้นในป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขาและป่าดิบชื้นความสูงถึงประมาณ 1,600 เมตร

ธาตุอาหารหลักที่กระเบาใหญ่ต้องการ

ประโยชน์ของกระเบาใหญ่

  • เนื้อผลรับประทานได้
  • ด้านเนื้อไม้แปรรูป ใช้ทำกระดานพื้น ฟืน
  • เมล็ด ให้น้ำมันเรียกว่า น้ำมันกระเบา Chaulmoogra oil หรือ Hydnocarpus oil) มีส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็น Chaulmoogric acid และ hydnocarpus acid
  • ผลสุก มีเนื้อเป็นแป้ง สีขาวอมเหลืองอ่อน เนื้อเยื่อคล้ายเผือกต้ม
  • เนื้อผลที่แก่จัด ใช้รับประทานเป็นของหวานกับน้ำกะทิ รสมัน นุ่ม หวาน
  • ผลเป็นอาหารของลิงและปลา มีรสชาติมัน และมีสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต แป้ง และน้ำตาล
  • ใบและเมล็ดมีพิษ  มี cyanogenetic glycoside

ด้านการเป็นไม้ประดับ เป็นไม้ที่มีขนาดไม่ใหญ่นัก มีเรือนยอดเป็นพุ่มกลม ทึบ ไม่ผลัดใบ นั่นหมายถึงมีใบให้ร่มเงาได้ตลอดปี โดยเฉพาะเมื่อมีการแตกใบอ่อนสีชมพูแดงให้สีสันสวยงามมาก ในขณะที่มีกระแสลมพัดพลิ้วยอดอ่อน ๆ เหล่านั้น หรือเมื่อกระทบแสงอาทิตย์ในตอนเช้า ดอกแม้มีขนาดเล็กแต่กลิ่นหอมแรงมากผลมีขนาดใหญ่คล้ายผลสีทองสวยงามดี สามารถปลูกได้กว้างขวางทุกภาค เนื้อผลเป็นของหวานได้ด้วย บางแห่งปลิดเนื้อให้ปลากินเป็นอาหาร

สรรพคุณของกระเบาใหญ่

  • ใบ รสเมาเบื่อ แก้พิษบาดแผลสด แก้กลากเกลื้อน ฆ่าพยาธิบาดแผล
  • ผล รสเมาเบื่อมัน แก้โรคผิวหนัง แก้โรคเรื้อน มะเร็ง คุดทะราด
  • เมล็ด รสเมาเบื่อมัน บำบัดโรคเรื้อน มะเร็ง คุดทะราดและโรคผิวหนังผื่นคัน รักษาโรคบนศรีษะ ยาถ่ายพยาธิ รักษาโรคเรื้อนและวัณโรค
  • เมล็ดใน แก้โรคผิวหนังต่าง ๆ แก้โรคเรื้อน
  • รากและเนื้อไม้ รสเมาเบื่อ แก้โรคผิวหนัง ฆ่าพยาธิผิวหนังต่าง ๆ รักษาแผล แก้เสมหะเป็นพิษ ดับพิษทั้งปวง
  • เปลือก ขับปัสวะ
  • น้ำมันสกัดจากเมล็ดใช้เป็นยารักษาโรคเรื้อนและอาการปวดบวมตามข้อ

ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา รักษาโรคเรื้อน รักษาวัณโรค ทำให้อักเสบ กระตุ้นการหายใจ ยับยั้งมดลูกบีบตัว ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร ยับยั้งมะเร็ง ต้านเชื้อแบคทีเรีย ต้านยีสต์ แก้ไข้ คลายกล้ามเนื้อเรียบ กระตุ้นการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด

คุณค่าทางโภชนาการของกระเบาใหญ่

การแปรรูปกระเบาใหญ่

สามารถติดตามความรู้เเกี่ยวกับการเกษตร เพิ่มเติมได้ที่ เกษตรตำบล.คอม

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : www.rspg.or.th, www.forest.go.th, www.flickr.com

2 Comments

Add a Comment