ต้นยอ มะตาเสือ เป็นอาหารและสมุนไพรรักษาโรค

ต้นยอ

ชื่ออื่นๆ : ยอแย่ใหญ่ (แม่ฮ่องสอน), ตาเสือมะตาเสือ (ภาคเหนือ), ยอบ้าน (ภาคกลาง)

ต้นกำเนิด : อินเดีย ถึงตอนใต้ของจีน

ชื่อสามัญ : Great morinda, Tahitian noni, Indian mulberry, Beach mulberry

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Morinda citrifolia L.

ชื่อวงศ์ : RUBIACEAE

ลักษณะของต้นยอ

ต้น เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 2 – 6 เมตร แตกกิ่งก้านสาขาไม่มากนัก เปลือกลำต้นมีสีน้ำตาลเทา แตกเป็นสะเก็ดแล้วหลุด กิ่งอ่อนเป็นรูปสี่เหลี่ยม

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกใบตรงข้ามกันเป็นคู่ตามข้อต้น ลักษณะใบรูปรี ปลายใบเป็นติ่งแหลม ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย โคนใบสอบเรียว แผ่นใบหนาสีเขียวเข้มเป็นมัน เส้นกลางใบและเส้นแขนงใบสีเขียวอ่อนปนขาว มองเห็นชัดเจน ก้านใบสั้นเป็นรูปสี่เหลี่ยม

ดอก ออกดอกเป็นช่อแบบช่อกระจุก ตามซอกใบ ดอกมีขนาดเล็กแบบสมมาตรตามรัศมี เป็นรูปดอกเข็ม มีกลีบดอก 5 กลีบ สีขาว โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปท่อ มีกลิ่นหอม

ผล เป็นผลรวม คือผลที่เกิดจากช่อดอกซึ่งเบียดกันแน่น ลักษณะรูปทรงกลมหรือรี มีตาหรือตุ่มรอบๆ ผล ผลอ่อนมีสีเขียว พอแก่จะมีสีเหลืองหรือขาวนวล มีกลิ่นฉุน

เมล็ด มีเมล็ดสีน้ำตาลไหม้ จำนวนมาก

ผลยอ
ยอใบสีเขียว ผลสุกสีขาว
ดอกยอ
ดอกยอ ดอกมีสีขาว กลิ่นหอม

การขยายพันธุ์ของต้นยอ

ใช้เมล็ด

ธาตุอาหารหลักที่ต้นยอต้องการ

ประโยชน์ของต้นยอ

ส่วนใหญ่สามารถใช้ได้ทั้ง ใบ ราก ผล

ลูกยอสุก รับประทานโดยนำมาจิ้มกับพริกกับเกลือหรือเอามาสับเอาแต่เนื้อกวนกับน้ำตาล ใบยอใช้รองห่อหมก แกงอ่อมใบยอ แกงเผ็ดปลาขมิ้นใบยอ ผักลวกจิ้มน้ำพริก

สรรพคุณทางยาของต้นยอ

  • ใบสดใช้สระผม กำจัดเหา ผลยอแก่มี asperuloside แอนโทรควิโนน ช่วยขับพยาธิ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ
  • ในโพลีเนเซีย ใช้ผลอ่อน ใบและรากใช้รักษาความผิดปกติของประจำเดือน ความระคายเคืองในทางเดินอาหาร เบาหวาน โรคเกี่ยวกับตับ และการติดเชื้อในระบบขับถ่ายปัสสาวะ ชาวโอรังอัซลีในรัฐเปรัก
  • ประเทศมาเลเซีย ใช้น้ำคั้นจากผลรักษาดีซ่าน
  • ราก ใช้ย้อมสีให้สีแดงหรือสีน้ำตาลอ่อน เปลือกให้สีแดง เนื้อในเปลือกสีเหลืองใช้ย้อมสีผ้าบาติก ในฮาวาย สกัดสีเหลืองจากรากยอใช้ย้อมผ้า มีการสกัดน้ำมันจากเมล็ดยอ ซึ่งมีกรดลิโนเลอิกมาก ใช้ทาลดการอักเสบและลดการเกิดสิว
เนื้อผลยอ
เนื้อผลยอ เนื้อด้านในสีขาว มีเมล็ดสีน้ำตาลไหม้

คุณค่าทางโภชนาการของต้นยอ

ใบ มีวิตามินเอ 40,000 ยูนิตสากลต่อ 100 กรัม
ผลยอมีสารเคมี Asperuloside, caproic acid, caprylic acid และ glucose

การแปรรูปของต้นยอ

การทำน้ำหมักลูกยอ  น้ำลูกยอ ลูกยอตากแห้ง เป็นต้น

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=9261&SystemType=BEDO
http:// clgc.agri.kps.ku.ac.th/resources/herb/morinda.html
https:// th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A2%E0%B8%AD

2 Comments

Add a Comment