ผักหวานบ้าน ผักพื้นบ้านที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมาก

ผักหวานบ้าน

ชื่ออื่นๆ : ผักหวาน

ต้นกำเนิด : พืชสมุนไพรที่พบได้ทั่วไป

ชื่อสามัญ : star gooseberry

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Sauropus androgynus

ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE.

ลักษณะของผักหวานบ้าน

ผักหวานบ้าน” ผักหวานบ้านเป็นผักไม้พุ่มเตี้ย ต้นเป็นกอ ปลูกตามรั้วบ้านได้ ผักหวานบ้านนี้บางครั้งเรียกว่า “มะยมป่า” ทั้งนี้เพราะมีลูกคล้ายมะยมห้อยใต้ใบผักหวานบ้าน นิยมนำมากินเช่นกัน รสออกมันๆ จืดๆ ใบอ่อนออกหนาแน่น ยิ่งเก็บยิ่งออกยอดอ่อน

เป็นผักพื้นเมืองที่เป็นไม้พุ่มขนาดกลางชนิดหนึ่งถือว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญตัวหนึ่ง เนื่องจากเป็นผักที่มีรสชาติอร่อยและปลูกง่ายจึงเป็นที่นิยมของตลาด ลักษณะของใบผักหวานบ้านนั้นมีส่วนที่คล้ายใบมะยม แต่ว่าแตกต่างจากใบมะยมตรงที่มันจะมีนวลสีขาว ๆ บนหน้าใบ มันเป็นผักชนิดหนึ่งที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมาก

ต้นผักหวานบ้าน
ผักหวานบ้าน ต้นขนาดกลาง แตกกิ่งโน้มลงด้านล่าง
ยอดผักหวานบ้าน
ใบผักหวานคล้ายใบมะยม แต่ใบผักหวานจะมีสีขาวนวล บนหน้าใบ

การขยายพันธุ์ของผักหวานบ้าน

ใช้กิ่ง/ลำต้น/การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด หรือ กิ่ง ให้นำกิ่งที่แก่จัด ไปแช่น้ำให้ชุ่มไว้ประมาณ มีรากงอกออกมา ก่อนนำปักลงดิน

ธาตุอาหารหลักที่ผักหวานบ้านต้องการ

ประโยชน์ของผักหวานบ้าน

ราก สรรพคุณระงับความร้อนถอนพิษไข้ซ้ำไข้กลับเนื่องจากการรับรับประทานของแสลง หมอพื้นบ้านภาคกลางใช้ฝนทาแก้โรคคางทูม และหมอพื้นบ้านภาคเหนือ ใช้รากผักหวานบ้านแก่นในของฝักข้าวโพด รากมะแว้ง และรากผักดีด ฝนกับน้ำอย่างละเท่า ๆ กันให้เด็กหรือผู้ใหญ่รับประทานแก้ไข้ ไข้หัด ไข้อีสุกอีใส
ส่วนที่เป็นผัก/ฤดูกาล ยอดอ่อน ใบอ่อน ลูกอ่อนของผักหวานบ้านรับประทานเป็นผักได้ยอดอ่อนและใบอ่อนผลิมากในฤดูฝน ส่วนลูกอ่อนมีในปลายฤดูฝน ผักหวานบ้าน รสหวาน เย็น ช่วยบรรเทาความร้อนในร่างกาย

ผลผักหวานบ้าน
ผลผักหวาน เป็นลูกกลมสีเขียวถึงขาว

สรรพคุณทางยาของผักหวานบ้าน

สารสกัดจากใบและลำต้นของผักหวานบ้านด้วยแอลกอฮอล์มีฤทธิ์ในการยับยั้งเอนไซม์ HIV-1 reverse transcriptase เล็กน้อย แต่ไม่มีฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งในหนูทดลอง
– ใบผักหวานบ้านมีสาร Papaverine หากกินมากเกินไปจะทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะและท้องผูกได้
– สารสกัดด้วยเอทานอลของผักหวานบ้านมีฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธี (Allelopathy) สามารถยับยั้งการเจริญของคะน้าได้

คุณค่าทางโภชนาการของผักหวานบ้าน

คุณค่าอาหารของผักหวาน แน่นอนว่าต้องเป็นผักปลอดสารพิษที่มีทั้งคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมันเล็กน้อย และมีแร่ธาตุ แคลเซียม ฟอสฟอรัส และเหล็กอยู่มาก

การแปรรูปของผักหวานบ้าน

ใบและยอดอ่อนเมื่อนำมาลวก ต้ม หรือนึ่ง กินเป็นผักจิ้มน้ำพริก ลาบ ปลานึ่ง หรือจะนำมาประกอบอาหาร หรือใช้เพื่อเพิ่มรสชาติให้อาหารมีรสหวานตามธรรมชาติ เช่น แกงเลียง แกงอ่อม แกงส้ม แกงจืด แกงกับหมู แกงกับปลา แกงเขียวหวาน แกงกะทิสด แกงใส่ไข่มดแดง แกงเห็ด ผัดน้ำมันหอย ยำผักหวาน หรือนำไปแปรรูปเป็นน้ำปั่นผักหวาน ชาผักหวาน ชาวกะเหรี่ยงนำยอดอ่อนและใบอ่อนลวกหรือต้ม รับประทานกับน้ำพริก หรือใส่ในแกงปลาแห้ง

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=11086&SystemType=BEDO
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99
https://www.wisdomking.or.th/tree/108

Add a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *