พนมสวรรค์ ไม้พุ่ม ดอกสีส้มแดง สรรพคุณ แก้พิษแมลงกัดต่อย

พนมสวรรค์

ชื่ออื่นๆ : ฉัตรฟ้า สาวสวรรค์ พวงพีเหลือง หัวลิง นมสวรรค์ 

ต้นกำเนิด : จีน มาเลเซียและฟิลิปปินส์ ในประเทศไทยพบตามชายป่า

ชื่อสามัญ : Pagoda flower

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Clerodendrum paniculatum L

ชื่อวงศ์ : Lamiaceae (Labiatae)

ลักษณะของพนมสวรรค์

ไม้พุ่ม สูงได้ 1-2 ม. ลำต้นและกิ่งเป็นสี่เหลี่ยม ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปฝ่ามือ รูปไข่กว้างหรือเกือบกลม ยาว 10-30 ซม. หรือยาวกว่านี้ ส่วนมากมี 3-7 แฉก ปลายแฉกแหลม โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบจักฟันเลื่อย แผ่นใบมีขนและต่อมกระจายทั้งสองด้าน ก้านใบยาว 3-15 ซม. หรือยาวกว่า มีร่องตามยาว ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง รูปกรวยดูคล้ายปิรามิด ยาว 10-30 ซม. หรือยาวได้กว่า 50 ซม. ก้านช่อเป็นเหลี่ยม ใบประดับรูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน คล้ายใบ ยาว 1-5 ซม. ใบประดับย่อยรูปแถบ ยาวได้ประมาณ 1 ซม. ส่วนต่างๆของดอกมีสีส้มแดง หลอดกลีบเลี้ยงสั้นๆ ปลายแยก 5 กลีบ รูปใบหอก ยาวประมาณ 5 มม. มีต่อมและขนกระจาย กลีบดอกสมมาตรด้านข้าง มี 5 กลีบ หลอดกลีบยาว 1.-1.5 ซม. มีขนกระจายด้านนอก กลีบดอกรูปขอบขนานแกมรูปไข่ ยาว 0.7-1.4 ซม. มีขนและต่อมกระจายด้านนอก เกสรเพศเมียมี 4 อัน สั้น 2 อัน ยาว 2 อัน ยาว 3-4 เท่าของกลีบดอก อับเรณูรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 2 มม. รังไข่ทรงรีเกือบกลม ยาวประมาณ 1 มม. เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียยาวเท่า เกสรเพศผู้อันยาว หรือยาวกว่าเล็กน้อย ยอดเกสรแยกเป็น 2 แฉก สั้นๆ ผลผนังชั้นในแข็ง ทรงกลมๆ มี 2-4 พู เส้นผ่านศูนย์กลาง 5-9 มม. สุกสีดำ

พนมสวรรค์
ดอกออกเป็นช่อ ดอกสีส้มแดง

การขยายพันธุ์ของพนมสวรรค์

ใช้เมล็ด/เพาะเมล็ดปลุก

ธาตุอาหารหลักที่พนมสวรรค์ต้องการ

ประโยชน์ของพนมสวรรค์

ตํารายาไทยใช้ ใบ รักษาอาการ แน่นหน้าอก ดอก แก้ตกเลือด แก้พิษสัตว์กัด ต่อย และพิษที่เกิดจากการติดเชื้อ ราก แก้ไข้ มาลาเรีย ขับลม แก้วัณโรค แก้ไข้เพื่อโลหิต คือมีอาการไข้ ถ่ายเหลว อาเจียนเป็นเลือด มีผื่นขึ้นที่ผิวหนัง ลําต้น แก้อักเสบเนื่องจาก ตะขาบ และแมงป่องต่อย แก้พิษฝีฝักบัว

สรรพคุณทางยาของพนมสวรรค์

ส่วนที่ใช้  ใบ ดอก ราก ต้น

ใบ รสเมาออกร้อน ใช้ตำพอกแก้ลมในทรวงอก แก้ทรวงอกอักเสบ รักษาอาการแน่นหน้าอก พอกแก้ไข่ดันบวม และ   พอกแก้ลูกหนูใต้รักแร้ แก้พิษฝีดาษ ใบสดตำพอก แก้โรคปวดข้อ และปวดประสาท
ดอก รสเมาออกร้อน แก้โลหิตในท้อง แก้พิษฝีกาฬ แก้ตกเลือด แก้พิษสัตว์กัดต่อย และพิษที่เกิดจากการติดเชื้อ 
ราก รสเมาออกร้อน แก้ไข้มาลาเรีย ขับลม แก้พิษฝีภายใน (วัณโรค) แก้ไข้เพื่อโลหิต (อาการไข้ ถ่ายเหลว อาเจียนเป็นเลือด มีผื่นขึ้นที่ผิวหนัง) แก้ไข้เหนือ ขับลมให้ซ่านออกมาทั่วร่าง เป็นยาถ่าย
ต้น รสเมาออกร้อน แก้พิษ แก้อักเสบเนื่องจากตะขาบและแมงป่องต่อย แก้พิษฝีฝักบัว

หมอยาพื้นบ้านจังหวัดอุบลราชธานี ใช้ ราก ฝนทา แก้ฝี ประดงลม ประดงไฟ ฝนกับน้ำดื่ม แก้ปวดท้อง แก้ไข้ หรือต้มน้ำดื่ม ช่วยขับน้ำคาวปลา บำรุงน้ำนม

คุณค่าทางโภชนาการของพนมสวรรค์

การแปรรูปของพนมสวรรค์

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : หนังสือประมวลสรรพคุณสมุนไพรไทย 1 หน้า 129
http://www.zoothailand.org/plant_view.php?detail_id=20&c_id=
https://www.flickr.com

Add a Comment