พะยอม สรรพคุณแก้ท้องร่วง แก้ลำไส้อักเสบ

พะยอม

ชื่ออื่นๆ : กะยอม (เชียงใหม่) ชะยอม (ลาว) กะยอม (อีสาน) ขะยอมดง พะยอมดง (ภาคเหนือ) แคน (ร้อยเอ็ด) เชียง เชี่ยว (กะเหรี่ยง – เชียงใหม่) พะยอม (ภาคกลาง) พะยอมทอง (สุราษฏร์ธานี,ปราจีนบุรี) ยางหยวก (น่าน)

ต้นกำเนิด : ประเทศไทย และเอเชีย เช่น ศรีลังกา พม่า ฟิลิปปินส์ ลาว

ชื่อสามัญ : พะยอม

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Shorea roxburghii G. Don.

ชื่อวงศ์ : DIPTEROCARPACEAE

ลักษณะของพะยอม

พะยอมเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่มีความสูงประมาณ15-20 เมตรผิวเปลือกสีน้ำตาลหรือสีเทาเนื้อไม้มีสีเหลือง
แจ็งลำต้นเปลาตรงแตกแขนงเป็นทรงพุ่มกลมลำต้นแตกเป็ฯร่องตามยาวและมีสะเก็ดหนาใบเป็นรูปมนรีปลายใบแหลมโคนใบ
สอบมน ขอบใบเรียบ ด้านหลังใบมีเส้นใบมองเห็นได้ชัดใบมีสีเขียว ขนาดใบกว้างประมาณ 6-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 12-18
เซนติเมตรดอกเป็นช่อใหญ่ออกตามส่วนยอดของต้นดอกมีกลีบ3กลีบโคนกลีบดอกติดกับก้านดอกมีลักษณะกลมกลีบดอกเรียบ
โค้งเล็กน้อย ยาวประมาณ 4-6 เซนติเมตร มีสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอม

ต้นพะยอม
ไม้ยืนต้น เปลือกต้นมีสีน้ำตาลหรือสีเทาเข้ม
ดอกพะยอม
ดอกสีขาว ออกเป็นช่อใหญ่ ดอกมีกลิ่นหอม

การขยายพันธุ์ของพะยอม

ใช้เมล็ด/นิยมปลูกในแปลงปลูกเพื่อประดับบริเวณบ้านและสวน ขนาดหลุมปลูก 50 x 50 x 50 เซนติเมตร ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก : ดินร่วน อัตรา 1 : 2 ผสมดินปลูก ถ้าปลูกเพื่อประดับบริเวณบ้านหรืออาคาร ควรปลูกให้มีระยะห่างที่เหมาะสมเพราะพยุงเป็นไม้ที่มีทรงพุ่มใหญ่

ธาตุอาหารหลักที่พะยอมต้องการ

ประโยชน์ของพะยอม

เนื้อไม้ สีเหลืองอ่อนถึงน้ำตาล ใช้ก่อสร้างทั่วไป เช่น เสา รอด ตง พื้น ฝา และไม้หมอนรถไฟ เป็นต้น

สรรพคุณทางยาของพะยอม

  1. พยอม สรรพคุณของดอกช่วยบำรุงหัวใจ (ดอก)
  2. สรรพคุณสมุนไพรพยอม ดอกใช้ผสมเป็นยาแก้ไข้ (ดอก)
  3. ดอกใช้ทำเป็นยาหอมไว้แก้ลม (ดอก)
  4. สรรพคุณต้นพยอมช่วยแก้อาการท้องร่วง ท้องเดิน (เปลือกต้น)
  5. เปลือกต้นใช้กินแทนหมาก ช่วยแก้ลำไส้อักเสบได้ (เปลือกต้น)
  6. เปลือกต้นมีสีสาร Tannin มาก สามารถใช้เป็นยาฝาดสมานแผลในลำไส้ได้ (เปลือกต้น)
  7. สรรพคุณพยอมช่วยสมานบาดแผล ชำระบาดแผล ด้วยการใช้เปลือกต้นนำมาฝนแล้วทาบริเวณบาดแผล

เปลือกต้น รสฝาด ต้มดื่มแก้ท้องร่วง แก้ลำไส้อักเสบ ฝนทาสมานบาดแผล ชำระแผลทุบใส่น้ำตาลสดกันบูด

ดอก รสหอมสุขุม ปรุงเป็นยาแก้ลม บำรุงหัวใจ ลดไข้

ดอกพะยอม
กลีบดอกเรียบโค้งเล็กน้อย เกษรสีเหลือง

คุณค่าทางโภชนาการของพะยอม

พะยอมในส่วนที่กินได้ต่อ 100 กรัม ประกอบไปด้วย
คาร์โบไฮเดรต      7.2   กรัม
โปรตีน                  4.4   กรัม
ไขมัน                     1.1   กรัม
เส้นใย                    2.8   กรัม
ธาตุเหล็ก              0.3   มิลลิกรัม
ธาตุแคลเซียม        46   มิลลิกรัม

การแปรรูปของพะยอม

ดอกสามารถนำมาประกอบอาหารได้ นำมาลวกเป็นผักไว้จิ้มกินกับน้ำพริก ใช้ผัดกับไข่ ชุบไข่ทอด ทำแกงดอกพะยอม ยำดอกพะยอม  พล่าดอกพะยอม เป็นต้น

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ : http://www.bedo.or.th/lcdb/biodiversity/view.aspx?id=9296&SystemType=BEDO
http://clgc.agri.kps.ku.ac.th/resources/old-fragrant/shorea.html
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%AD%E0%B8%A1https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%AD%E0%B8%A1

พะยอม

Add a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *